วิกิพีเดีย:การเข้ามีส่วนร่วมในวิกิพีเดีย
หน้านี้เป็นหน้าสารสนเทศ ซึ่งอธิบายวัตรที่ตั้งแล้วของชุมชนแก้ไขของบางแง่มุมของบรรทัดฐานและขนบธรรมเนียมของวิกิพีเดีย ทั้งนี้ ไม่ใช่นโยบายหรือแนวปฏิบัติของวิกิพีเดีย เพราะยังไม่ผ่านการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนจากชุมชน |
หน้านี้ให้สารสนเทศและทรัพยากรที่จำเป็นต่อความเข้าใจ การออกความเห็นและการแก้ไขวิกิพีเดีย หากคุณต้องการเพียงคำอธิบายเรื่องการค้นหาและค้นดูสารานุกรม ดู วิธีใช้:การนำทาง
ความมุ่งหมายของวิกิพีเดีย
ความมุ่งหมายของเราคือการสร้างสารานุกรมเนื้อหาเสรีบนเว็บซึ่งรวบรวมความรู้ทุกแขนง ในบรรยากาศความเคารพและความร่วมมือระหว่างกัน เป้าหมายของบทความวิกิพีเดียคือการสร้างบทสรุปลายลักษณ์อักษรที่ครอบคลุมและเป็นกลางของความรู้กระแสหลักที่มีอยู่เกี่ยวกับหัวข้อหนึ่ง ผู้เขียนได้รับการส่งเสริมให้กล้าในการแก้ไขอย่างยุติธรรมและแม่นยำด้วยลีลาตรงไปตรงมากล่าวเฉพาะข้อเท็จจริง บทความควรมีรูปแบบสารานุกรมโดยมีน้ำเสียงเป็นทางการ ไม่ใช่การเขียนคล้ายเรียงความ โต้เถียงหรือออกความเห็น ห้าเสาหลักเป็นความย่อที่ได้รับความนิยมของหลักการวิกิพีเดียที่ตรงประเด็นที่สุด
การเริ่มต้น
ในฐานะผู้เขียนใหม่ คุณอาจรู้สึกเกรงต่อขนาดและขอบเขตของโครงการที่เรียกวิกิพีเดีย อย่ากังวลมากไปหากคุณไม่เข้าใจทุกอย่างในทีแรก เพราะการใช้สามัญสำนึกเมื่อคุณแก้ไขถือว่ายอมรับได้ วิกิพีเดียไม่เพียงอนุญาตให้คุณสร้าง ทบทวนและแก้ไขบทความเท่านั้น แต่ยังต้องการให้คุณทำเช่นนั้นด้วย คุณเพียงต้องระลึกไว้ว่าคุณไม่สามารถทำให้วิกิพีเดียพังได้ และแม้ว่ามีเกณฑ์วิธีต่าง ๆ มากมาย แต่ไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ เพราะวิกิพีเดียเป็นงานที่ยังไม่เสร็จ การแก้ไขร่วมมือหมายความว่า ร่างที่ไม่สมบูรณ์หรือเขียนไม่ค่อยดีสามารถวิวัฒน์เป็นบทความยอดเยี่ยมได้ตามเวลา
บทนำและสอนการใช้งาน
เพื่อบรรลุเป้าหมายของเรา มีหน้าบอกวิธีและสารสนเทศเป็นจำนวนมาก นอกเหนือจากหน้านี้ยังมีบทนำ (สอนใช้งาน) อื่น ๆ ของวิกิพีเดีย หน้าสอนการใช้งานวิกิพีเดีย (พื้นฐาน) เป็นคู่มือเป็นขั้นตอนอธิบายว่าวิกิพีเดียเป็นอย่างไรและมีวิธีเข้ามีส่วนร่วมอย่างไร "The Wikipedia Adventure" เป็นทัวร์ชี้นำโต้ตอบที่ครอบคลุมและสนุก 7 ภารกิจ ซึ่งครอบคลุมสาระสำคัญทั้งหมดเกี่ยวกับการแก้ไขและความคาดหมายและบรรทัดฐานของชุมชนวิกิพีเดีย
สร้างบัญชี
คุณไม่จำเป็นต้องล็อกอินเพื่ออ่านวิกิพีเดีย คุณไม่แม้แต่ต้องล็อกอินเพื่อแก้ไขบทความในวิกิพีเดีย เกือบทุกคนสามารถแก้ไขบทความเกือบทั้งหมดได้ตลอดเวลาโดยไม่จำเป็นต้องล็อกอิน ทว่า การสร้างบัญชีนั้นไม่เสียค่าใช้จ่ายและมีประโยชน์หลายอย่าง (เช่น การอัปโหลดไฟล์และแก้ไขโดยสาธารณะไม่เห็นเลขที่อยู่ไอพี) การสร้างบัญชีใช้เวลาไม่กี่นาที คลิก สร้างบัญชี แล้วกรอกเขตข้อมูลที่จำเป็นไม่กี่อย่าง การกระทำนี้จะถูกเก็บเข้าปูม จะมีการสร้างบัญชีของคุณ และคุณจะได้รับลิงก์กลับมาหน้านี้
เกณฑ์วิธีและขนบธรรมเนียมของชุมชน
วิกิพีเดียไม่มีกฎระเบียบเคร่งครัดและไม่จำเป็นต้องอ่านหน้าใด ๆ ก่อนแก้ไข ทว่า อาจมีการบังคับใช้มาตรฐานและความคาดหมายความประพฤติบ้าง ผู้เขียนวิกิพีเดียทุกคนควรปฏิบัติตามขนบธรรมเนียมสังคมทั่วไป ชุมชนวิกิพีเดียประกอบขึ้นจากบุคคลจากวัฒนธรรมต่าง ๆ มีมุมมอง ทัศนะ ความเห็นและพื้นเพแตกต่างกัน ซึ่งบางทีอาจแตกต่างกันมาก ผู้เขียนควรปฏิบัติต่อกันด้วยความเคารพ ทำงานร่วมกันแบบเพื่อนร่วมงาน และเลี่ยงพฤติกรรมที่ถูกมองว่ายอมรับไม่ได้ รบกวน ทำให้เกิดข้อโต้เถียงหรือทุจริต
ชุมชนพัฒนานโยบาย แนวปฏิบัติและขนบธรรมเนียมการจัดรูปแบบเพื่ออธิบายการปฏิบัติยอดเยี่ยม ทำให้หลักการชัดเจน ระงับข้อพิพาท หรือขยายเป้าหมายของเรา กฎเหล่านี้เป็นหลักการบนวิกิพีเดียไม่ใช่กฎหมาย นโยบายและแนวปฏิบัติมีอยู่ในระดับต่าง ๆ เพื่อเป็นการกะประมาณหยาบ ๆ ของหลักการพื้นเดิม มิได้เจตนาให้เป็นกฎหมายลายลักษณ์อักษรที่บงการยืดหยุ่นไม่ได้ว่าด้วยชุดขนบธรรมเนียมหรือการปฏิบัติภายใต้พฤติการณ์ทั้งหมด หรือนิยามปัญหาทั้งหมดในขอบเขตนั้น ๆ แต่จะต้องเข้าใจบริบท ใช้สามัญสำนึกและดุลยพินิจประกอบด้วย วิกิพีเดียเป็นสารานุกรมออนไลน์และชุมชนปัจเจกบุคคลออนไลน์ที่มีความสนใจสร้างและใช้สารานุกรมคุณภาพสูงอันเป็นวิธีการบรรลุเป้าหมายของวิกิพีเดียด้วย ฉะนั้น มีบางสิ่งที่ไม่เป็นวิกิพีเดียและควรเลี่ยงข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
การอภิปรายและความเห็นพ้อง
หลังฉากบทความวิกิพีเดียมีชุมชนผู้เขียนอาสาสมัครที่ทำงานเพื่อสร้างสารานุกรมอยู่ ไม่บ่อยนักที่ผู้เขียนเห็นไม่ลงรอยกันเกี่ยวกับวิธีก้าวไปข้างหน้า จึงเกิดการอภิปรายและความพยายามบรรลุความเห็นพ้องขึ้น ทุกบทความในวิกิพีเดียมีหน้าคุย ซึ่งเข้าถึงได้โดยคลิกแถบคุยเหนือชื่อเรื่อง (เช่น พูดคุย:วิกิพีเดีย) ผู้เขียนสามารถอภิปรายการพัฒนาเนื้อหาบทความในหน้านั้น คุณก็สามารถเข้ามีส่วนร่วมได้ หากคุณเคยสร้างความเปลี่ยนแปลงแล้วถูกผู้เขียนอื่นย้อน ให้อภิปรายการเปลี่ยนแปลงในหน้านั้น วัฏจักรกล้า ย้อน อภิปรายเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมในการบรรลุความเห็นพ้อง และอาจมีประโยชน์ในการระบุข้อคัดค้าน ให้อภิปรายอย่างต่อเนื่องไปข้างหน้าและช่วยแก้ภาวะติดตาย ผู้เขียนบางคนจะมองการย้อนใด ๆ ว่าเป็นการท้าาย ฉะนั้นขอให้เห็นใจกันและอดทน ระหะว่างอภิปรายปัญฆา สำคัญมากที่คุณปฏิบัิติตนเยี่ยงอารยชนและสันนิษฐานว่าผู้อื่นสุจริตใจ ไม่แนะนำอย่างยิ่งให้สงครามแก้ไข (การแก้ไขย้อนไปมาซ้ำ ๆ) หากละเมิดอาจทำให้ถูกบล็อกมิให้แก้ไขเพิ่มเพื่อป้องกันการรบกวนเพิ่ม
ประเภทหน้าส่วนใหญ่ในวิกิพีเดียมีหน้าคุยของมัน เช่น มีการกำหนดหน้าผู้ใช้ของผู้เขียนแต่ละคนเมื่อสมัคร เมื่อผู้เขียนอื่นต้องการติดต่อคุณ ปกติเขาจะฝากสารไว้ในหน้าคุยกับผู้ใช้ของคุณ และเมื่อทำเช่นนั้น คุณจะเห็นประกาศครั้งถัดไปที่คุณล็อกอินหรือชมหน้าในวิกิพีเดีย
มีการอภิปรายหลายประเภทเกิดขึ้นในวิกิพีเดีย เช่น ศาลาชุมชนเป็นพื้นที่ศูนย์กลางสำหรับการอภิปรายที่ผู้เขียนถกเถียงกันเกี่ยวกับมุมต่าง ๆ ของโครงการวิกิพีเดีย เช่น ข้อเสนอคุณลักษณะใหม่และการเปลี่ยนแปลงนโยบาย
พื้นฐานการเข้ามีส่วนร่วม
วิกิพีเดียเป็นผลผลิตของการเข้ามีส่วนร่วมของผู้เขียนหลายคน โดยแต่ละคนนำสิ่งต่าง ๆ มารวมกัน ไม่ว่าเป็นทักษะการวิจัย ความเชี่ยวชาญางเทคนิค ความสามารถการเขียนที่เหนือกว่าหรือเกร็ดสารสนเทศ แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือความเต็มใจช่วย ไม่มีผู้ใดเป็นเจ้าของบทความ ฉะนั้นหากคุณเห็นปัญหาที่คุณสามารถแก้ไขได้ ก็ลงมือเลย ทุกคนได้รับการส่งเสริมให้พิสูจน์อักษรบทความ เพิ่มเนื้อหาและสร้างบทความใหม่หากพวกเขามีความรู้เกี่ยวกับหัวข้อหรือเต็มใจค้นคว้าตามความจำเป็นเพื่อพัฒนา แม้คุณควรใช้คำศัพท์ที่ใช้ประจำวันและไม่เป็นเชิงเทคนิคกว้างขวาง อย่าใช้คำหรือนิพจน์ที่ผู้อ่านจำนวนมากอาจไม่ทราบ หากบทความเขียนแบบเทคนิคอย่างสูง แต่เนื้อความอนุญาตให้อธิบายแบบเข้าใจมากขึ้นได้ ก็แนะนำผู้เขียนอย่างยิ่งให้เขียนใหม่
การพัฒนาบทความและเกณฑ์วิธีเนื้อหา
บทความเป็นส่วนใหญ่ของเนมสเปซหลักของวิกิพีเดีย แต่ละบทความครอบคลุมหนึ่งหัวข้อ (แต่ไม่ใช่คำและบทนิยามซึ่งเหมาะกับโครงการสารานุกรมของวิกิมีเดียชื่อ วิกิพจนานุกรม) วิกิพีเดียไม่จัดพิมพ์งานค้นคว้าต้นฉบับ โดยสภาพของสารานุกรมเป็นแหล่งข้อมูลตติยภูมิซึ่งให้สารสนเศที่เป็นหัวข้อการจัดพิมพ์ของโลกภายนอกอยู่แล้ว ฉะนั้น และเนื่องจากวิกิพีเดียเปิดให้ทุกคนเขียน เราจึงกำหนดให้สารสนเทศสามารถพิสูจน์ยืนยันได้ในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ในอุดมคติสารสนเทศทั้งหมดควรมีการอ้างอิงไปแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ และหลักฐานที่พิสูจน์ยืนยันได้ ทว่า เราเพียงบังคับการอ้างอิงสำหรับอัญพจน์ เนื้อความที่มีการคัดค้านการพิสูจน์ยืนยันได้ หรือมีแนวโน้มถูกคัดค้านและเนื้อความที่มีข้อพิพาท ไม่ว่าเชิงลบ บวกหรือเป็นกลางเกี่ยวกับบุคคลที่ยังมีชีวิต ข้อกำหนดแหล่งที่มาเข้มงวดยิ่งขึ้นอย่างสำคัญในบทความเกี่ยวกับบุคคลที่ยังมีชีวิตดังกล่าว กรุณาหมายเหตุว่าเราไม่สนับสนุนอย่างยิ่งให้บุคคลเขียนเกี่ยวกับตนเอง เพื่อน วงดนตรี เว็บไซต์ บริษัทหรือองค์การ โครงการสัตว์เลี้ยง ความแค้นส่วนบุคคล การรณรงค์ของตนเองและหัวข้ออื่นใดที่มีผลประโยชน์ทับซ้อนด้วย
คุณภาพของบทความวิกิพีเดียแตกต่างกันหลากหลาย หลายบทความดีมาก แต่บางส่วนขาดความลึกและความชัดเจน มีความลำเอียง หรือล้าสมัย โดยทั่วไปบทความคุณภาพสูงมีลักษณะต่อไปนี้ มีส่วนนำที่ให้บทสรุปเข้าใจง่าย โครงสร้างชัดเจน กล่าวถึงอย่างสมดุล เนื้อหาเป็นกลาง และยึดและพิสูจน์ยืนยันได้ในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ
วิกิพีเดีย:บทความคัดสรร เป็นเนื้อหายอดเยี่ยมของวิกิพีเดีย ซึ่งเป็นการจัดแสดงผลลัพธ์ขัดเกลาแล้วของความพยายามร่วมมือที่ขับเคลื่อนวิกิพีเดีย เนื้อหา "คัดสรร" ทั้งหมดผ่านกระบวนการทบทวนอย่างถี่ถ้วนเพื่อรับประกันว่าเป็นไปตามมาตรฐานสูงสุดที่สรุปไว้ในมาตรฐานบทความคัดสรร และสามารถใช้เป็นตัวอย่างของเป้าหมายบั้นปลายของเรา "บทความคัดสรร" มีเครื่องหมาย ระบุไว้ที่มุมขวาบนของหน้า "บทความคุณภาพ" เป็นบทความที่ถือว่ามีคุณภาพค่อนข้างสูง ผ่านกระบวนการทบทวนคล้ายกันแต่เข้มงวดน้อยกว่าและเข้ากับเกณฑ์บทความคุณภาพ สัญลักษณ์
ในมุมขวาบนของหน้าระบุสถานภาพ "บทความคุณภาพ"
หัวข้อที่สำคัญที่สุดของวิกิพีเดียบางส่วนแสดงรายการที่ วิกิพีเดีย:รายการบทความที่วิกิพีเดียทุกภาษาควรมี คุณสามารถดูสารบัญในหน้านั้นเพื่อเลือกหมวดหัวข้อที่คุณทราบหรือสนใจ เลือกบทความ พยายามปรับปรุงเพื่อให้สอดคล้องกับเกณฑ์บทความคุณภาพหรือแม้แต่บทความคัดสรร ซึ่งใช้เป็นแบบสำหรับเนื้อหาและโครงสร้างในอุดมคติ วิธีสำคัญที่คุณช่วยได้วิธีหนึ่งคือการสร้างบทความที่ต้องการ
การแก้ไข
การแก้ไขหน้าวิกิพีเดียส่วนใหญ่ค่อนข้างง่าย วิกิพีเดียใช้วิธีการแก้ไขสองวิธี คือ การแก้ไขคลาสสิกผ่านการจัดรูปแบบวิกิ (ข้อความวิกิ) และวิชวลเอดิเตอร์ (VisualEditor) ที่ใหม่กว่า เลือกการแก้ไขการจัดรูปแบบวิกิพีเดียโดยคลิกแถบแก้ไขที่อยู่บนสุดของหน้าวิกิพีเดีย (หรือลิงก์แก้ไขส่วน) จะนำคุณไปหน้าใหม่ที่มีกล่องข้อความบรรจุข้อความที่สามารถแก้ไขได้ของหน้าที่คุณกำลังชมอยู่ ในกล่องนี้ คุณสามารถพิมพ์ข้อความที่คุณต้องการเพิ่มหรือแก้ไขได้โดยใช้การจัดรูปแบบวิกิเพื่อจัดรูปแบบและเพิ่มส่วนย่อยอื่นอย่างภาพและตาราง คุณควรกดปุ่ม แสดงตัวอย่าง เพื่อทบทวนการเข้ามีส่วนร่วมของคุณมองหาข้อผิดพลาด เมื่อคุณเสร็จสิ้นการแก้ไขแล้ว คุณควรเขียนคำอธิบายอย่างย่อในเขตข้อมูลเล็ก ๆ ล่างกล่องแก้ไขที่อธิบายการเปลี่ยนแปลงของคุณก่อนกดปุ่ม เผยแพร่การเปลี่ยนแปลง จะทำให้ผู้อื่นเข้าใจเจตนาของการแก้ไขของคุณ เพื่อเลี่ยงการปล่อยให้คำอธิบายอย่างย่อว่าง คุณสามารถกรอก "เตือนเมื่อไม่ได้ใส่คำอธิบายอย่างย่อ" ในแถบ การแก้ไข ของการตั้งค่าของคุณ
ตัวเลือกวิชวลเอดิเตอร์ตั้งใจให้เป็นตัวช่วยแก้ไขที่เป็นมิตรต่อผู้ใช้และ "คุณได้สิ่งที่คุณเห็น" (What You See Is What You Get) ทำให้สามารถแก้ไขหน้าได้โดยไม่จำเป็นต้องเรียนรู้การจัดรูปแบบวิกิ มีให้เฉพาะผู้ใช้ลงทะเบียนล็อกอินเท่านั้นผ่านตัวเลือกเลือกได้ที่มีอยู่ในการตั้งค่าส่วนบุคคล
- สิ่งแวดล้อมแก้ไขสองอย่าง: ข้อความวิกิและวิชวลเอดิเตอร์
-
กล่องแก้ไขแสดงมาร์กอัพข้อความวิกิ (ภาพจับหน้าจอตั้งแต่ปี 2555) คุณสามารถเปลี่ยนการจัดรูปแบบและเนื้อหาของหน้าได้โดยเปลี่ยนสิ่งที่เขียนอยู่ในกล่องนี้
-
ภาพจับหน้าจอแสดงบทความเดียวกันในวิชวลเอดิเตอร์ ต่างจากการแสดงผลมาร์กอัพวิกิ วิชวลเอดิเตอร์จะแสดงข้อความขณะแก้ไขราวกับว่าบันทึกแล้ว
บางหน้าถูกป้องกันมิให้แก้ไข หน้าเหล่านี้มีแถบ ดูโค้ด แทน แก้ไข คุณยังสามารถแก้ไขหน้าเหล่านี้โดยอ้อมได้โดยส่ง "คำขอการแก้ไข" ผู้ใช้ที่สามารถแก้ไขหน้าที่ถูกป้องกันจะสนองคำขอของคุณ ดูสารสนเทศเพิ่มเติมได้ทาง วิธีใช้:การล็อก
การระบุแหล่งที่มา
วิกิพีเดียเป็นสารานุกรม ฉะนั้นพึงระลึกว่าจำเป็นต้องใส่การอ้างอิงที่แสดงรายการเว็บไซต์ หนังสือพิมพ์ บทความ หนังสือและแหล่งอื่นที่น่าเชื่อถือที่คุณใช้เขียนหรือขยายบทความ กรุณาเข้าใจว่าแหล่งที่มาเหล่านั้นควรพิสูจน์ยืนยันสารสนเทศ แต่คุณจะต้องไม่คัดลอกและวางข้อความที่คุณพบเห็นที่อื่น ยกเว้นอัญพจน์สั้น ๆ ทำเครื่องหมายด้วยอัญประกาศ (" ") และอ้างอิงอัญพจน์ที่คัดมาไปแหล่งที่มาด้วยความระมัดระวัง บทความและถ้อยแถลงใหม่ที่เพิ่มเข้าบทความที่มีอยู่เดิมอาจถูกลบหากไม่มีแหล่งอ้างอิงหรือมีแหล่งอ้างอิงเลว หรือละเมิดลิขสิทธิ์
โดยทั่วไปมีการเพิ่มแหล่งข้อมูลโดยตรงต่อท้ายข้อเท็จจริงที่สนับสนุนท้ายประโยคและหลังเครื่องหมายวรรคตอน วิกิพีเดียอนุญาตให้ผู้เขียนใช้ระบบการอ้างอิงใดก็ได้ที่ทำให้ผู้อ่านเข้าใจว่าสารสนเทศนั้นมาจากที่ใด และสนับสนุนอย่างยิ่งให้ใช้การอ้างอิงในบรรทัด วิธีการวางการอ้างอิงในบรรทัดทั่วไปมีเชิงอรรถ เชิงอรรถย่อและการอ้างอิงวงเล็บ
การอ้างอิงในบรรทัดใช้การแทรกแหล่งอ้างอิงระหว่างป้ายระบุ <ref>
... </ref>
โดยตรงในข้อความของตัวบทความมากที่สุด เมื่อมีการเผยแพร่การเปลี่ยนแปลง จะแสดงในข้อความเป็นเชิงอรรถ (เช่น [1][2]) และแหล่งข้อมูลที่คุณกรอกมาจะปรากฏในหน้าเป็นรายการเลขนำรวมแฟ้มเรียงที่ตรงกับเลขเชิงอรรถในข้อความม ไม่ว่ามีแม่แบบ {{รายการอ้างอิง}} หรือป้ายระบุ <references />
หรือไม่ ปกติในส่วนชื่อ "การอ้างอิง" หรือ "เชิงอรรรถ" หากคุณสร้างหน้าใหม่ หรือเพ่ิมการอ้างอิงในหน้าที่ยังไม่มีมาก่อน อย่าลืมเพิ่มส่วนอ้างอิงด้วยมาร์กอัพแสดงนี้
ปัจจุบัน มี 3,566 บทความที่ถ้อยแถลงที่ต้องการแหล่งอ้างอิง และ 13,713 บทความที่ขาดแหล่งอ้างอิง
มาร์กอัพ การจัดรูปแบบและผัง
บทความซับซ้อนอาจต้องยึดแบบตามผังของบทความเดิมที่มีโครงสร้างและหัวข้อเหมาะสม มาร์กอัพวิกิ (หรือการจัดรูปแบบวิกิ) เป็นวากยสัมพันธ์และคำสำคัญที่ซอฟต์แวร์มีเดียวิกิใช้จัดรูปแบบหน้า มีการใช้มาร์กอัพวิกิอย่างกว้างขวางทั่ววิกิพีเดียสำหรับเชื่อมโยงหลากมิติ ตารางและสดมภ์ เชิงอรรถ การอ้างอิงในบรรทัด อักขระพิเศษ เป็นต้น มี "แถบเครื่องมือแก้ไข" (ดังภาพด้านล่าง) ให้เหนือกล่องแก้ไข ซึ่งให้ผู้ใช้ล็อกอินวางและจัดรูปแบบรหัสวิกิต่าง ๆ ได้อัตโนมัติ (โดยเลือกตัวเลือกในการตั้งค่าส่วนบุคคล) สามารถใช้ป้ายระบุเอชทีเอ็มแอลจำนวนมากในมาร์กอัพวิกิ
การสร้างบทความและความโดดเด่น
ก่อนสร้างบทความใหม่ กรุณาทำความเข้าใจข้อกำหนดความโดดเด่นของวิกิพีเดีย กล่าวสั้น ๆ คือ หัวข้อบทความจะต้องเป็นเรื่องที่มีการพิมพ์เผยแพร่ในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถืออยู่ก่อนแล้ว เช่น หนังสือที่พิมพ์โดยสำนักพิมพ์ใหญ่ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสารวิชาการที่มีผู้รู้เสมอกันทบทวน (peer-reviewed) และเว็บไซต์ที่เข้าข้อกำหนดเดียวกับแหล่งข้อมูลจัดพิมพ์ที่มีชื่อเสียง สารสนเทศในวิกิพีเดียต้องสามารถพิสูจน์ยืนยันได้ หากไม่พบแหล่งข้อมูลภายนอกเกี่ยวกับหัวข้อนั้น ก็ไม่ควรมีบทความแยกต่างหาก มโนทัศน์ความโดดเด่นของวิกิพีเดียใช้มาตรฐานพื้นฐานนี้เพื่อเลี่ยงการรวมหัวข้อสัพเพเหระ
มีวิซาร์ดบทความเพื่อช่วยคุณสร้างบทความ ไม่จำเป็นต้องใช้แต่มันจะช่วยให้คุณสร้างบทความได้ดีขึ้น ก่อนสร้างบทความ กรุณาค้นหาวิกิพีเดียก่อนเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีบทความเรื่องนั้นอยู่แล้ว และกรุณาทบทวนนโยบายการตั้งชื่อบทความสำหรับคำแนะนำการเลือกชื่อบทความ กรุณาพิจารณาทัวร์ผ่าน วิกิพีเดีย:สอนการใช้งาน เพื่อเรียนรู้วิธีจัดรูปแบบเนื้อหาบทความอย่างเหมาะสมก่อนสร้าง
การเปลี่ยนชื่อและการลบหน้า
สามารถเปลี่ยนชื่อหน้าวิกิพีเดียได้โดยย้ายหน้าไปชื่อเรื่องใหม่ ทำได้โดยคลิกแถบ ย้าย ที่อยู่บนสุดของหน้า (คุณจำเป็นต้องลงทะเบียนและเป็นผู้ใช้ยืนยันอัตโนมัติก่อนจึงสามารถทำได้) ก่อนทำเช่นนั้น กรุณาทบทวนรายการตรวจสอบของสิ่งควรพิจารณาก่อนย้ายหน้า หลักการสำคัญของการเลือกชื่อเรื่องบทความมีอธิบายไว้ใน วิกิพีเดีย:ชื่อบทความ อย่าย้ายหรือเปลี่ยนชื่อหน้าโดยคัดลอกและวางเนื้อหาไปไว้อีกชื่อเรื่องหนึ่ง ทำอย่างนั้นประวัติการแก้ไขและสัญญาอนุญาตลิขสิทธิ์ของวิกิพีเดียกำหนดการแสดงที่มาของผู้เข้ามีส่วนร่วมทุกคน คุณอาจไม่สามารถย้ายหน้าด้วยตัวคุณเองได้เสมอไป และควรละเว้นเมื่อมีข้อขัดข้องทางเทคนิค เมื่อการเปลี่ยนชื่ออาจถูกมองว่าก่อให้เกิดข้อพิพาทและควรอภิปรายก่อน ข้อจำกัดทางเทคนิคี่จำกัดการย้ายโดยตรง เช่น หน้าถูกป้องกันการย้าย หน้าเป้าหมายเป็นชื่อเรื่องที่ถูกป้องกันการสร้าง หรือมีหน้าเป้าหมายแล้วและไม่สามารถย้ายข้ามการเปลี่ยนทางได้ ในกรณีนั้น คุณอาจขอความช่วยเหลือได้จาก วิกิพีเดีย:แผนกช่วยเหลือ หรือ วิกิพีเดีย:แจ้งผู้ดูแลระบบ
แม้เกือบทุกคนสามารถแก้ไขและย้ายบทความได้ แต่เพื่อให้จัดการได้ มีเพียงผู้ดูแลระบบที่สามารถลบได้ หมายเหตุว่าการลบข้อความทั้งหมดในหน้าหนึ่งไม่ใช่การลบหน้า แต่จะยังเหลือหน้าเปล่าซึ่งไม่สนับสนุนเพราะจะทำให้ผู้อ่านสับสน สำหรับรายละเอียดทั้งหมด ดู นโยบายการลบ พึงระลึกว่ากระบวนการลบเป็นเรื่องของความเหมาะสมของบทความที่จะมีอยู่ในวิกิพีเดีย ฉะนั้นอย่าถือเป็นเรื่องส่วนตัวหากบทความที่คุณเข้ามีส่วนร่วมหรือสร้างกำลังถูกเสนอชื่อให้ลบหรือถูกลบแล้ว สำหรับเหตุผลและตัวเลือกที่มีสำหรับการดึงข้อมูลจากบทความที่ถูกลบ ดู ทำไมหน้าของฉันจึงถูกลบ? หากหน้าอยู่ในเนมสเปซผู้ใช้ของคุณเอง (ตัวอย่างเช่น ขึ้นต้นด้วย "ผู้ใช้:ชื่อของคุณ/" หรือ "คุยกับผู้ใช้:ชื่อของคุณ/") เช่นนั้นคุณสามารถขอลบหน้านั้นทันทีได้ตลอดเวลา เพียงแค่แก้ไขหน้าขณะล็อกอินแล้วใส่แม่แบบ {{ลบ|ผ1}}
บนสุดของหน้า ผู้ดูแลระบบจะดูว่าคุณเพิ่มแม่แบบลงในหน้าในเนมสเปซผู้ใช้หรือคุยกับผู้ใช้ของคุณและจะลบเป็นส่วนใหญ่
ภาพ เสียงและวิดีทัศน์
ภาพ เสียงและวิดีทัศน์ส่งเสริมบทความอย่างดีเยี่ยม สามารถแทรกไฟล์ที่มีอยู่แล้วในวิกิพีเดียหรือวิกิมีเดียคอมมอนส์ได้ด้วยรหัสพื้นฐาน "[[ไฟล์:ชื่อไฟล์|thumb|คำอธิบาย]]
" (สามารถใช้คำว่า "ภาพ:
" แทน "ไฟล์:
ได้โดยให้ผลไม่ต่างกัน จะเลือกใช้อะไรขึ้นอยู่กับความพึงใจของผู้เขียนทั้งสิ้น) การใช้ "thumb" จะสร้างรูปขนาดเล็ก (thumbnail) ของหน้า (เป็นตัวเลือกการจัดวางที่ใช้มากที่สุด) ซึ่งตรงแบบมีขนาดแตกต่างจากภาพต้นฉบับ มีหลายตัวเลือกที่สามารถมีผลต่อการจัดวางและขนาดของรูปขนาดเล็ก และมีวิธีอื่นสำหรับวางภาพที่ไม่ใช่รูปแบบรูปขนาดเล็ก เช่น ในกรอบ ตารางหรือ "กล่องข้อมูล" ซึ่งหน้าสรุปนี้จะไม่ขอกล่าวถึง
ผู้ใช้ล็อกอินเท่านั้นที่สามารถอัปโหลดไฟล์ภายใต้ชื่อที่เหมาะสมได้ ขั้นแรกของการอัปโหลดไฟล์คือการระบุสถานภาพลิขสิทธิ์ของไฟล์ หากไฟล์เป็นสาธารณสมบัติหรือมีสัญญาอนุญาตลิขสิทธิ์เสรีประเภทที่เข้าได้กับสัญญาอนุญาตไม่จำกัดสิทธิที่เรากำหนดสำหรับการนำไปใช้อย่างเสรี เช่นนั้นสามารถและควรอัปโหลดไฟล์นั้นเข้าสู่คอมมอนส์ไม่ใช่วิกิพีเดียท้องถิ่น เพื่อให้เว็บไซต์ของวิกิมีเดียทุกเว็บไซต์ รวมทั้งวิกิพีเดียภาษาอื่น สามารถเข้าถึงได้ หากภาพนั้นไม่เสรีก็ไม่สามารถอัปโหลดสู่คอมมอนส์ได้ แต่คุณยังสามารถอัปโหลดโดยตรงได้ที่วิกิพีเดีย หากเข้ากับมาตรฐานเคร่งครัดของเราสำหรับการอ้างใช้ลิขสิทธิ์ของผู้อื่นโดยชอบในบทความหนึ่ง ๆ กรุณาดูให้แน่ใจว่ามีการเจาะจงสถานภาพลิขสิทธิ์ของไฟล์ใด ๆ ที่คุณอัปโหลด และเราได้รับอนุญาตให้ใช้ไฟล์นั้นในวิกิพีเดีย
วิซาร์ดอัปโหลดไฟล์ของวิกิมีเดียคอมมอนส์ และแบบอัปโหลดไฟล์ของวิกิพีเดีย จะนำคุณผ่านกระบวนการส่งสื่อ ทุกไฟล์ที่อัปโหลดสะท้อนระหว่างวิกิพีเดียและวิกิมีเดียคอมมอนส์ และค้นหาได้จากทั้งสองเว็บไซต์ มีรูปแบบไฟล์หลายแบบ สำหรับภาพรองรับรูปแบบ SVG, PNG, JPEG, XCF, GIF และ TIFF (รูปแบบภาพอื่นอาจรองรับด้วยเช่นกัน) สำหรับเสียง ใช้โคเดก MIDI, หรือ Ogg กับ FLAC, Speex, หรือ Vorbis สำหรับวิดีทัศน์ ใช้ Ogg กับโคเดกวิดีทัศน์ Theora
รายการ ตารางและแม่แบบ
รายการมีความสำคัญต่อการจัดระเบียบและการนำเสนอเนื้อหาในวิกิพีเดีย รายการในบทความและรายการแยกโดด ๆ อยู่ภายใต้นโยบายและแนวปฏิบัติเนื้อหาของวิกิพีเดียหากมีเนื้อความใด ๆ ที่กำหนดให้มีการอ้างอิง
ตารางในวิกิพีเดียเป็นวิธีจัดแสดงสารสนเทศที่ใช้กันแพร่หลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบทความที่มีข้อมูล ตารางก็อยู่ภายใต้นโยบายการพิสูจน์ยืนยันได้และข้อเท็จจริงที่เป็นที่ยอมรับของวิกิพีเดียเช่นกัน วิธีแทรกตารางง่ายสุดคือด้วยแถบเครื่องมือแก้ไข แม้วากยสัมพันธ์ตารางเอชทีเอ็มแอลก็ใช้ได้ แต่สามารถใช้วิกิโค้ดพิเศษเป็นทางลัดการสร้างตารางได้ รหัสไพป์ (ขีดตั้ง) ทำหน้าที่แบบเดียวกับมาร์กอัพตารางเอชทีเอ็มแอล ฉะนั้นความรู้รหัสตารางเอชทีเอ็มแอลก็ช่วยให้เข้าใจรหัสไพป์
มีการใช้แม่แบบในหน้าวิกิพีเดียทั้งหลายเพื่อส่งเสริมความเป็นหนึ่งเดียว แสดงเนื้อหาปริมาณมากด้วยความง่ายดาย และเลี่ยงความจำเป็นการทำซ้ำเนื้อความที่ใช้ครั้งแล้วครั้งเล่าในบทความและหน้าต่าง ๆ ในระดับพื้นฐานที่สุด แม่แบบเป็นหน้าวิกิพีเดียที่สร้างเพื่อให้รวมอยู่ในหน้าอื่น การใช้แม่แบบทั่วไปเพื่อแสดงประกาศ กล่องข้อมูล กล่องนำทาง คำเตือนมาตรฐาน การจัดรูปแบบข้อความพิเศษ การแปลงหน่วย การคำนวณ และอีกมากมาย วิธีการรวมที่ใช้มากสุด เรียก การรวมข้าม (transclusion) ซึ่งข้อความวิกิของหน้าเป้าหมายมีอ้างอิงไปบทความโดยใช้วากยสัมพันธ์ {{ชื่อแม่แบบ}}
กลุ่มประสานงาน
โครงการวิกิเป็นกลุ่มสังคมของผู้เข้ามีส่วนร่วม (ทุกคนเข้าร่วมได้) ที่ทำงานร่วมกันเป็นทีมเพื่อพัฒนาวิกิพีเดีย กลุ่มเหล่านี้มักมุ่งเน้นหัวข้อจำเพาะ หรือภารกิจจำเพาะบางอย่าง โครงการวิกิทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางสำหรับการประสานงานของผู้เขียนและการจัดระเบียบหัวข้อจำเพาะ โครงการวิกิขนาดใหญ่รวบรวมคำแนะนำอบางอย่างเกี่ยวกับการใช้นโยบาล แนวปฏิบัติและเรียงความของวิกิพีเดียกับขอบเขตเรื่องจำเพาะของตน
ภารกิจบำรุงรักษา ข่าวและการอภิปราย
ศาลาประชาคมเป็นที่ศูนย์กลางสำหรับค้นหา (และแสดงรายการ) การประสานงาน ภารกิจและข่าวเกี่ยวกับวิกิพีเดียภาษาไทย ออกความเห็นในกระดานประกาศต่าง ๆ เพื่อมีส่วนร่วมตัดสินใจและบรรลุความเห็นพ้องในปัญหาบางอย่าง การโพสต์สารในกระดานประกาศยังเป็นวิธีขั้นแรก ๆ ที่เหมาะสมในการระงับข้อพิพาทในวิกิพีเดีย
ภารกิจบำรุงรักษาบรรณาธิการที่มีประโยชน์ ได้แก่ การทบทวนหน้าใหม่ การสร้างบทความที่ต้องการ การสนองตอบคำขอการแก้ไข และช่วยเหลือคำขอการแปล ภารกิจบำรุงรักษาอื่น ได้แก่ การแก้ไขคำแถลงที่ไม่มีแหล่งอ้างอิง การแก้ไขงานค้นคว้าต้นฉบับ การแก้ไขการก่อกวน ต้อนรับผู้ใช้ใหม่ สร้างลิงก์แดง การจัดหมวดหมู่ แก้ไขข้อผิดพลาดการสะกดและไวยากรณ์ และภารกิจหลังฉากอีกมาก เช่น การย้ายภาพเสรีไปวิกิมีเดียคอมมอนส์และการช่วยเหลือผู้อื่น
ตัวช่วยแก้ไข
นอกเหนือจากตัวช่วยแก้ไขและแถบเครื่องมือแก้ไขดังที่กล่าวไปแล้ว ยังมี "แกเจ็ต" "เครื่องมือ" "สคริปต์" และ "บอต" อื่นอีกมากที่เจตนาทำให้ง่าย ทำให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น หรือเพิ่มฟังก์ชันแก่ชาววิกิพีเดีย "แกเจ็ตวิกิพีเดีย" เป็นรหัสจาวาสคริปต์และ/หรือซีเอสเอสที่สามารถเปิดใช้งานได้โดยเลือดตัวเลือกในการตั้งค่าของคุณ "เครื่องมือวิกิพีเดีย" จำนวนมากอยู่ในเว็บไซต์ายนอกและกระทำภารกิจหลายอย่าง "สคริปต์ผู้ใช้" เป็นการรวบรวมเครื่องมือจาวาสคริปต์ที่เมื่อติดตั้งในไฟล์ common.js ของผู้ใช้แล้ว อนุญาตให้ผู้ใช้สามารถเปลี่ยนอินเตอร์เฟซของวิกิพีเดียได้นอกเหนือจากตัวเลือกที่มีอยู่ในการตั้งค่า "บอตวิกิพีเดีย" เป็นโปรแกรมอัตโนมัติหรือกึ่งอัตโนมัติที่กระทำภารกิจซ้ำ ๆ และ/หรือทั่วไป ซึ่งต้องได้รับอนุญาตก่อนจึงจะดำเนินการได้
ทรัพยากรคำอธิบายและการช่วยเหลือเชิงโต้ตอบ
ระบบทรัพยากรคำอธิบายของวิกิพีเดียประกอบด้วยหน้าบอกวิธีและสารสนเทศจำนวนมาก ซึ่งเขียนขึ้นสำหรับความเชี่ยวชาญทางเทคนิคระดับต่าง ๆ และในหลายลีลา ทว่า ความหลากหลายนี้มีข้อเสียคือ คุณอาจนำไปหน้าที่พ่นสารสนเทศเดียวกัน มีมโนทัศน์ที่เคยกล่าวไปแล้ว หรือซับซ้อนเกินความจำเป็น กล่าวได้สรุปคือ ผลลัพธ์อาจน่าขัดใจอยู่บ้าง ในการค้นดูหน้าที่เกี่ยวข้องกับคำอธิบาย ดู วิธีใช้:สารบัญ
อย่ากังวลหากคุณติดขัด พบเห็นการแก้ไขที่รบกวนหรือเข้าไปพัวพันกับข้อพิพาท มีอาสาสมัครพร้อมสนับสนุนคุณ มีฟอรัมและบริการคำอธิบายจำนวนหนึ่งซึ่งอนุญาตให้ผู้ใช้ถามคำถาม ขอความช่วยเหลือ เรียกร้องให้ผู้ดูแลระบบแทรกแซงและปัญหาคล้ายกัน สำหรับปัญหาทั่วไปเกี่ยวข้องกับการใช้และแก้ไขวิกิพีเดีย มี แผนกช่วยเหลือ โรงน้ำชา รวมถึงการโพสต์ {{ช่วยหน่อย}} ในหน้าคุยของคุณหรือหน้าคุยของบทความ หากต้องการขอความช่วยเหลือจากผู้ดูแลระบบ ดู วิกิพีเดีย:แจ้งผู้ดูแลระบบ สุดท้าย คำถามความรู้ทั่วไปที่ไม่เกี่ยวข้องกับวิกิพีเดีย เรายินดีตอบที่ปุจฉา-วิสัชนา