Mjanmar
Flag |
Valdkundznam |
Pälidn | Naip'jido |
Eläjiden lugu (2018) | 55,622,506[1] ristitud |
Pind | 676,578 km² |
Kel' | mjanmaran |
Valdkundan pämez' | Vin Mjin |
Päministr | eile olmas |
Religii | buddizm |
Valüt | Mjanmaran kjat (K) (MMK) |
Internet-domen | .mm |
Telefonkod | +95 |
Aigvö | UTC+6:30 |
Mjanmar, täuz' oficialine nimi — Mjanmaran Ühtištusen Tazovaldkund (mjanm.: ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် Pjidaunzu Thanmăda Mjăma Nainngandav), om valdkund Suvipäivnouzmaižes Azijas, Indokitain pol'saren päivlaskmpoles, Indižen valdmeren Andamanan meren da Bengalijan lahten randoil. Pälidn om Naip'jido.
Istorii
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Vn 1948 4. päiväl vilukud Mjanmar tedištoiti ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi.
Vn 1962 2. päiväl keväz'kud sodakukerduz tegihe valdkundas.
Valdkundan ezmäine Konstitucii oli väges vspäi 1947. Nügüdläine nellänz' lugul Konstitucii[2] om vahvištadud vn 2008 29. päiväl semendkud referenduman jäl'ghe, tuli väghe vn 2011 24. päiväl sügüz'kud, se om väges vn 2015 vajehtusidenke.
Geografijan andmused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Mjanmar om mavaldkundröunoiš Bangladešanke (röunan piduz — 271 km) da Indijanke (1468 km) päivlaskmas, Kitainke (2129 km) da Laosanke (238 km) päivnouzmas, Tailandanke suvipäivnouzmas (2416 km). Ühthine röunoiden piduz — 6522 km. Valdmererandan piduz om 1930 km.
Kaikiš korktemb čokkoim om Gamlang Razi-mägi, 5870 m valdmeren pindan päl. Kaikiš pidembad joged oma Činduin, Iravadi, Mekong, Saluin, Sitaun, ned jokstas Andamanan merhe.
Klimat om tropine da subekvatorialine. Kaik om koume sezonad vodes: neps (semendku-reduku), viluhk (reduku-uhoku), räk (uhoku-semendku).
Londuseližed pävarad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil', metallad (vas'k, tin, hahktin, cink, vol'fram, kuld), antimonii, pol'kalližarvoižed kived; toižed varad — mramor, mec, kala, gidroenergii.
Politine sistem
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Nacionaline armii ühtneb politižhe eloho. Valdkundan pämez' om prezident (mjanm.: နိုင်ငံတော် သမ္မတ Nuing Ngam Tau Samma.ta.), kaks' varaprezidentad om hänel abuiš. Parlamentan ühtnijad valitas prezidentad videks vodeks, kahtenz' strok om voimuseline. Prezident radab ohjastusen-ki pämehen.
Parlament om kaks'kodine Ühtištusen Suim (Pjidaungsu Hluttav). Üläkodi om Rahvahiden Kodi (Amötha Hluttav) 224 ühtnijanke (168 — kaik rahvaz valičeb videks vodeks, 65 — Mjanmaran Armijan sodavägiden ezitajad). Alakodi om Ezitajiden Kodi (Pjithu Hluttav) 440 ezitajanke (330 — kaik rahvaz valičeb videks vodeks, 110 — Mjanmaran Armijan sodavägiden ezitajad).
Vn 2015 5. päiväl kül'mkud Mjanmaran järgenduseližed pävaličendad oliba (sidä kesken parlamentan ühtnijoiden valičendad). Vn 2018 30. päiväl keväz'kud nügüdläine Vin Mjin-prezident sai radvelgusid.
Administrativiž-territorialine jagand
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Kacu kirjutuz: Mjanmaran administrativiž-territorialine jagand.
Mjanmar jagase 19 regionaks: 7 administrativišt agjad (tajing) da 7 štatad (nacionališt agjad, pui ne), völ om 5 zonad ičeohjastusenke.
Eläjad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Mjanmaras elädas mjanmaralaižed. Vl 2014 valdkundan ristitišt oli 55 746 253 eläjad.
Religijan mödhe (2014): buddistad — 87,9%, hristanuskojad — 6,2%, islamanuskojad — 4,3%, animistad — 0,8%, induistad — 0,5%, toižed uskojad — 0,2%, religijatomad — 0,1%.
Kaikiš surembad lidnad (enamba 200 tuh. ristituid vl 2006, surembaspäi penembha): Jangon (ižandusen pälidn), Mandalai, Moulmein, Pegu, Bassein.
Ižanduz
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Vl 2010 Mjanmaran päeksport oli kivivoin gazad (43%), bobanvuiččed jüvil (17%), mec parzil (10%), erazvuiččed sobad (9%); toine eksport — kala da merenproduktad (5%), ris (2%), pol'kalližarvoižed kived (2%), ireg lete metalloita (1%), londuseline kaučuk (1%), marganc (1%). Vl 2011 Tailand da Kitai oliba pätorguindühtnijoikš: Tailand oli pol'eksportan ostai, Kitai oli importan koumandesen möi.
Homaičendad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- ↑ Mjanmaran ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
- ↑ Mjanmaran Konstitucijan tekst constituteproject.org-saital. (angl.)
Irdkosketused
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- Mjanmaran parlamentan oficialižen saitan anglijankel'ne versii (pyithuhluttaw.gov.mm). (angl.)
- Mjanmaran prezidentan oficialine sait (president-office.gov.mm). (mjanm.) (angl.)
Mjanmar Vikiaitas |
Azijan valdkundad | ||
1 Om Evropas mugažo. 2 Om Afrikas mugažo. 3 Om Valdmerimaiš mugažo. |