Wrocław
Wrocław | |||
---|---|---|---|
Symbole | |||
| |||
Zakładne daty | |||
stat | |||
wójwodstwo | Dolnošlazyńska | ||
wokrejs | bźezwokrejsne město | ||
koordinaty | 51°07′N 17°02′E/51,116667 17,033333Na kórtach: 51°07′N 17°02′E/51,116667 17,033333 | ||
wusokosć | 111 m | ||
płonina | 292,9 km² | ||
wobydlaŕstwo | 633 105 (2014) | ||
gustosć zasedlenja | 2160 | ||
postowa licba | 50-014 do 54-612 | ||
telefoniske pśedwólenje | (+48) 71 | ||
KFZ-wobznamjenje | DW | ||
Měsćańske zastojnstwo | |||
adresa | Nowy Targ 1/8 50-141 Wrocław | ||
website | www.wroclaw.pl | ||
Politika | |||
prezident města | Jacek Sutryk | ||
Wrocław jo z něźi 640 000 wobydlarjami stwórte nejwětše město Pólskeje a jo stolica wójwodstwa Dolnošlazyńska.
Wrocław twóri ze sedłom romsko-katolskego arcybiskopa, ewangelskego dioceznego biskopa, 10 wusokošulami z 130 000 studentami, kopicu slěźerskich institucijow, 11 źiwadłami, 9 muzejami, jadneju operu a filharmoniju kulturne a wědomnostne srjejźišćo cełego šlazyńskego ruma.
Město lažy pśi Odrje wósrjejź wunosnego rolnikaŕskego a górnistwowego regiona, jo pak teke we wobłuku mašinotwari a metaloweje industrije wuznamne stojnišćo.
Wrocław jo nejwětše město a historiska stolica Šlazyńskeje.
Mě a wopon
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Mě se wótwóźijo wót českego wójwody Wratislawa I (888-921), kótaryž jo był zazdaśim załoźaŕ města. Inicial W namakajo se we woponje města, kótaryž jo kejžor Korla V. 1530 městu pósćił.
Wopon jo kwadrěrowany šćit. W prědnem pólu jo česki law, w drugem šlazyński hodlaŕ, w tśeśem inicial W a w stwórtem głowa Jana Ewangelista. Srjejźi jo głowa Jana Dupjarja na slobranem talarju. Wobej Jana stej pódla swěteje Jadwigi wósebnej patrona Šlazyńskeje.
Stawizny
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Město Wratislawa se prědny raz w lěśe 900 naspomnjejo.
990 jo pólski wjerch Mieszko I. Wrocław a cełu Šlazyńsku dobył. W 13. stolěśu su nimske sedlarje zachopili se na městnje źinsajšneje uniwersity zasedlowaś. 1261 jo město dostało Magdeburske měsćańske pšawo.
Wót srjejź 14. stolěśa jo Wrocław słušał k Českej a z tym teke k Swětemu romskemu mócnaŕstwu. Wót 1526 su Habsburgske kněžyli nad Wrocławom. 1702 jo Awstriska Wrocław Pšuskej pśepódała.
Južo 1840 bu Wrocław z 100 000 wobydlarjami wjelike město. 1910 su bydliło we Wrocławju 510 000 luźi, z kótarychž su byli 95,71% Nimce a 2,95 % Pólaki. Wót 1919-1945 jo Wrocław był stolica nowo wutwórjoneje prowince Dolnošlazyńska.
Pó drugej swětowej wójnje jo se zastojnistwo města a cełeje Šlazyńskeje Pólskej pśepódało. Wšykne nimske wobydlarje su musali Wrocław wopušćiś. Južo 1948 jo jano hyšći 7 000 Nimcow we Wrocławju bydliło.
Wobydlaŕstwo
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Sport
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]- Gwardia Wrocław - volleyball, 3 raze mejstaŕ Pólskeje
- Sparta Wrocław - speedway, 4 raze mejstaŕ Pólskeje
- Śląsk Wrocław - basketball, 17 razow mejstaŕ Pólskeje
- Śląsk Wrocław - kopańca, 2 raze mejstaŕ Pólskeje
Galerija
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]Wósobiny
[wobźěłaś | žrědłowy tekst wobźěłaś]- Piotr Beber – pólski architekt