15-a de februaro
Etoso
Kalendaro Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro |
februaro 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 |
februaro | ||||||
lu | ma | me | ĵa | ve | sa | di |
1 | 2 | 3 | 4 | |||
5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
26 | 27 | 28 | 29 | |||
aranĝo de 2024 tagoj |
La 15-a de februaro estas la 46-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 319 tagoj restas (320 en superjaroj).
Interalie en tiu tago celebriĝas la "internacia tago de turistaj ĉiĉeronoj". En multaj urboj kaj unuopaj muzeoj tutmonde tiun tagon eblas senpage ĝui gvidadon, interalie tra la internacia Esperanto-muzeo kaj la aliaj urbocentraj muzeoj de Vieno.[1]
En unuopaj jaroj je la 15-a de februaro okazis, interalie:
Eventoj
[redakti | redakti fonton]- -399: Antikva Grekio: greka filozofo Sokrato estis kondamnita je mortpuno
- 438: Bizanca imperio: Teodozia jurkodo aperis, eldonita de imperiestro Teodozio la 2-a
- 590: Ĥosro la 2-a iĝis reĝo de Persa Imperio
- 1002: En asembleo ĉe Pavio de lombardaj nobeloj, Arduino de Ivreo kroniĝis kiel reĝo de Italio
- 1045: Ekkonstruo de la Katedralo Sankta Sofio de Novgorod
- 1113: Papo Paskalo la 2-a sankciis monaĥan regulon de la Malta Ordeno
- 1145: Eŭgeno la 3-a iĝis papo
- 1282: Piastoj: dum kunveno en Kępno duko de Pomerio Mściwój la 2-a kaj duko de Grandpollando Przemysł la 2-a ligis interkonsenton pri unuigo de siaj teritorioj
- 1288: Nikolao la 4-a iĝis papo
- 1383: Dum interna milito pri entronigo inter kavaliraj gentoj en Grandpolujo okazis batalo apud Szamotuły
- 1386: Krakovo: litova grandduko kaj pola reĝo Jogajlo baptiĝis kun siaj fratoj en la katedralo sur Vavelo, akcentante la nomon Ladislao - kristanigo de Litovio komenciĝis
- 1493: Kristoforo Kolumbo verkis leteron pri sia unua vojaĝo al Ameriko - larĝe disvastigata post lia reveno al Portugalio
- 1563: Dum litova-rusa milito soldataro de caro Ivano la Terura konkeris Polackon
- 1630: Nederlando konkeris Olinda, komencante koloniigon de nord-orienta Brazilio
- 1637: Ferdinando la 3-a kroniĝis kiel germana-romia imperiestro de la Sankta Romia Imperio
- 1764: Misurio: urbo Sankta Luiso fondiĝis
- 1775: Pio la 6-a iĝis papo
- 1786: William Herschel malkovris planeduman nebulozon - Katokulan nebulon en la konstelacio Drako
- 1793: Dua dispartigo de Pollando: prusa armeo aneksis Środa Wielkopolska
- 1794: Unua Respubliko de Francio: Nacia Konvencio oficialigis trikoloran flagon de Francio - kreita de Louis David
- 1796: Francaj revoluciaj militoj: reganto de Batava Respubliko subigis Kolombon al britaj fortoj, finante invadon al Cejlono
- 1798: Francoj konkeris Romon
- 1804: Serba revolucio komenciĝis
- 1819: Kongreso de Angostura kunvenigita de Simón Bolívar komencis, inter aliaj aferoj, kreon de Granda Kolombio
- 1823: Aŭstralio: oficiala sciigo pri malkovro de oro en la Fiŝa Rivero en Novsudkimrio
- 1833: En Lvovo okazis premiero de komedio Fraŭlinaj nuptoj de pola komediverkisto Aleksander Fredro
- 1835: Konstitucio de Serbio voĉdonita de la Asembleo de la Serba Princlando - unua en la historio de Serbio
- 1845: En milana Teatro alla Scala okazis premiero de Giovanna d'Arco, opero de Giuseppe Verdi
- 1863: Januara ribelo kontraŭ la Rusia Imperio: Giuseppe Garibaldi turnis sin al Eŭropo kun alvoko Ne forlasu Pollandon
- 1864: 22-jaraĝa Gerhard Adriaan Heineken aĉetis en Amsterdamo bierfarejon, kiu iĝis Heineken-firmao, la hodiaŭa tutmonda korporacio
- 1864: Januara ribelo kontraŭ Rusia imperio: malvenko de insurekcianoj en la batalo apud Głowaczów (distrikto Kozienice)
- 1867: En Vieno okazis premiero de la Valso de la Danubo, komponita de Johann Strauß
- 1897: Ferdinand Braun enkondukis osciloskopan cirkviton
- 1898: Mistera eksplodigo de Kirasŝipo Maine en la haveno de Havano estis preteksto por komenco de la hispana-usona milito
- 1902: Metroo de Berlino ekfunkciis
- 1908: En Varsovio ekfunkciis elektrocentralo de Urbaj Tramoj
- Unua mondmilito:
- 1918: Nokte de la 15-a/16-a de februaro la Dua Brigado de la Polaj Legioj komandata de generalo Józef Haller rompis aŭstra-rusan fronton apud Rarańcza en Bukovino por ligiĝi kun polaj taĉmentoj en Rusio - tio estis protesto kontraŭ maljusta por poloj traktato de Bresto, ligita inter Centraj Potencoj kaj Ukraina Popola Respubliko, redonanta al ĝi Chełmion kaj parton de Podlaĥio
- 1921: Reĝlando de Rumanio establas sian leĝigon en Helsinko
- 1921: Unua ĉeĥoslovaka censo okazis
- 1922: Konstitucio de Latvio estis voĉdonita
- 1923: Okcidentaj ŝtatoj transdonis la Memel-regionon al Litovio
- 1923: Grekio kiel lasta eŭropa ŝtato adoptis Gregorian kalendaron
- 1927: Radio Kraków kiel dua en la Dua Pola Respubliko komencis disaŭdigi (post Varsovio)
- 1936: Unua germana aŭto Volkswagen estis produktita
- 1939: Premiero de la usona vesterna filmo Diliĝenco, reĝisorita de John Ford
- Dua mondmilito:
- 1940: Germana teroro en okupata Pollando: germana polico pafekzekutis de la 12-a ĝis la 15-a de februaro en Skarżysko-Kamienna 380 membrojn de la organizaĵo "Orzeł Biały" (Blanka Aglo) kaj en Niemce 11 judojn; germanaj regopovoj deportis de Kalisz 1000 polojn; germana polico sur multaj stratoj de Varsovio kaptis homojn por trudlaboro en Tria Regno; en Lublin laŭ iniciato de Maciej Rataj elektiĝis gvidantaro de konspira Popola Partio; en Lublin laŭ iniciato de Maciej Rataj elektiĝis gvidantaro de konspira Popola Partio; unua soveta okupado de Pollando: sovetaj regopovoj ordonis al pastroj kaj klerikoj forlasi Altan Animzorgan Seminarion en Lvovo; ĉirkaŭ la 15-a de februaro oni sukcesis ligi perradian kontakton inter Area Komandejo de la Asocio de Armita Batalado en Lvovo kaj Ligitec-Bazo kun la Lando en Bukareŝto; litovaj regopovoj en Vilno malfondis kelkajn klasojn de Ŝtata Gimnazio kun instrua pola lingvo, en Vilno aperis konspira revuo "Wolność" (Libereco); Londono: telegrafaj kompanioj ricevis informon pri rompo de kontaktoj kun 49 polaj urboj "sub ambaŭ okupacioj"
- 1941: Unua paraŝuta alteriĝo de polaj mutobskuruloj, pretigitaj en Britio por spiona kaj sabotado; al Moskvo venis germana delegitaro por interkonsenti pri soveta-germana landlimo inter Grodna regiono (rivero Igorka) kaj la Balta Maro
- 1942: Operaco Reinhardt: germanoj deportis al koncentrejo Aŭŝvico unuan transporton de polaj judoj, arestitaj de Gestapo en Bytom - ĉiuj pereis tuj post sia alveno (komenco de la amasaj transportoj de judoj); Malaja Fronto: Batalo de Singapuro finiĝis per la venko de japanoj
- 1943: Antaŭ Supera Landa Juĝejo en Królewiec finiĝis proceso de 24 membroj de konspira organizaĵo Korpuso de Suvalkio - 9 estis kondamnitaj al mortpuno; Orienta Fronto: la Ruĝa Armeo alinomis la Donan Fronton al la Centra (65-a kaj 70-a Armeoj, Kirasita Armeo kaj 16-a Aviada Armeo); aviado de la Balta Militŝiparo atakis Helsinkon kaj Talinon; Okcidenta Fronto: usona aviado atakis Palermon
- 1944: Militkrimoj: germana polico pafekzekutis en ruinoj de Varsovia geto ĉirkaŭ 190 virojn kaj 18 virinojn; Pola Enlanda Armeo komencis en Volinio operacon Tempesto; Batalo de Monte Cassino: britoj detruis la plej malnovan monaĥejon Montokasino en Okcidenta Eŭropo — la dua batalo pri Monto Kasino komenciĝis; Bomba Korpuso de RAF atakis nokte Berlinon, de la 15-a/16-a de februaro
- 1945: Ruĝa Armeo konkeris Tuchola, Chojnice kaj Krosno Odrzańskie, ĉirkaŭis Vroclavon; kadre de operaco Solstico komenciĝis kirasita batalo pri Stargard; dum la batalo pri Poznań rezulte de pripafo de soveta artilerio forbrulis la katedralo de Poznano; en vojevodio Bjalistoko fondiĝis kontraŭkomunista Civitana Enlanda Armeo aganta ankaŭ en antaŭaj polaj distriktoj Vaŭkavisk kaj Grodno; Usona 8-a Aviada Armeo atakis Cottbus, Dresdenon kaj Magdeburgon; Urugvajo: en Montevideo oni publikigis oficialan komunikon pri militdeklaro al la ŝtatoj de Akso Berlino-Romo-Tokio
- 1946: Universitato de Pensilvanio anoncis kreon de unua komputilo en la mondo - ENIAC
- 1947: Rodoso kaj Dodekanesoj estis transdonitaj al Grekio
- 1949: Cisjordanio: oni komencis elfosadon el la groto de Qumran n-1, loko de la unuaj 7 Manuskriptoj de la Morta Maro
- 1950: Premiero de la animata filmo Cindrulino de Walt Disney
- 1951: Oni parafis interkonsenton inter Pollando kaj Sovetunio pri la plej granda korekto de apudlimaj teritorioj (po ĉ. 480 km²) — Sovetunio ricevis areojn en Lublinio, Pollando — en Bieszczady (orientaj Beskidoj)
- 1953: Sveda firmao Asea AB sintezis unuan diamanton
- 1956: Urho Kekkonen iĝis prezidento de Finnlando
- 1959: Danio: Socialista Popola Partio estas fondita, ekskludita komunisto Aksel Larsen iĝis prezidanto
- 1961: Ĉiuj 72 homoj de Sabena Flugo 548, inkluzive la tuta usona teamo de arta sketado, kaj unu homo sur la tero estis mortigitaj kiam la aviadilo kraŝis alproksimiĝante al Flughaveno Bruselo Nacia
- 1962: Sejmo de Pola Popola Respubliko akceptis leĝon pri pola civitaneco likvidante duoblan civitanecon - miloj da civitanoj de la Dua Pola Respubliko estantaj pro la milito en ekzilo iĝis fremdlandanoj
- 1963: En Francio estis malkovrita komploto kontraŭ Charles de Gaulle
- 1965: Kanado: nacia flago kun folio de acero adoptiĝis
- 1970: IBM ofertis malrigidan magnetan diskon por stokado de informoj - disketon
- 1971: Unuiĝinta Reĝlando: finfarita la decimaligo de la brita mono - brita pundo egala al 100 pencoj
- 1971: Pola Popola Respubliko:
- Striko de tekstilistinoj en Lodzo
- Estas nuligita altigo de nutraĵ-prezoj anoncitaj du monatojn pli frue - kio kaŭzis i.a. stratajn protestojn en la marbordo
- 1976: Sovetunio: oni komencis produkti kamionojn KamAZ
- 1979: Gas-eksplodo en la varsovia PKO-domo: 45 personoj mortis, ĉ. 100 vundiĝis
- 1985: Mondĉampiono pri ŝako inter defendanta ĉampiono Anatolij Karpov kaj pretendanto Garri Kasparov estis nuligita post 48 ludoj per decido de FIDE-prezidanto
- 1989: Afgana milito (1979-1989): lastaj taĉmentoj de la soveta armeo forlasis Afganion, kune kun kontrolanta evakuon generalo Boris Gromov, kiu simbole transpaŝis "Ponton de Amikeco" sur landlima rivero Amudarjo
- 1989: Sejmo de Pola Popola Respubliko voĉdonis pri reveno de Nacia tago de sendependeco dum la tago de 11-a de novembro
- 1991: Viŝegrada grupo fondiĝis en Hungario dum kunveno de la hungara ĉefministro József Antall kun la ĉeĥoslovaka prezidento Václav Havel kaj la pola prezidento Lech Wałęsa
- 1992: Kongreso de Pola Diasporo en Germanio fondiĝis helpe de 16 asocioj, kune kun la Asocio de Poloj en Germanio
- 1994: En Moskvo oni subskribis interkonsenton pri rilatoj inter federacia registaro de Rusio kaj Tatarstano, deklarinta suverenecon en 1991
- 1999: Gvidanto de kurdoj Abdullah Öcalan, kunfondinto de Kurdistana Laborista Partio, estis arestita de usonaj kaj israelaj agentoj en Najrobio (Kenjo), kaj transdonita al Turkio, kie li baldaŭ estis kondamnita al mortpuno, en 2002 ŝanĝita al ĝismorta malliberigo
- 2001: Kompleta genaro de la homo estis publikigita de "Nature"
- 2003: En 600 urboj en la tuta mondo okazis protestoj kontraŭ invado en Irakon en kiu partoprenis kune 8-30 milionoj da homoj
- 2003: En Ĉinio okazis paniko post komenciĝo de malsano, kiu montriĝis netipa pneŭmonio
- 2006: Pollando: Janusz Kochanowski iĝis ombudsmano
- 2007: Ramzan Kadirov, post demisio de sia antaŭulo, ekplenumis funkcion de la prezidento de Ĉeĉenio
- 2008: Václav Klaus refoje iĝis prezidento de Ĉeĥio
- 2010: 24 barataj policanoj pereis rezulte de atako de grupo da maoistoj en subŝtato Okcident-Bengalo
- 2011: Libia enlanda milito eksplodis - armita konflikto inter la registaro de Muamar Kadafi kaj ribelaj fortoj subtenataj de NATO
- 2013: Meteoro de Ĉelabinsk: rezulte de eksplodo de meteoroido super Ĉelabinska provinco en Uralo kaj kaŭzita de ĝi ŝokondo ĉirkaŭ 1500 personoj vundiĝis - la meteoroido havis diametron ĉirkaŭ 20 metran kaj ĝia eksplodo liberigis energion egalan al 600 miloj de tunoj da TNT, kaj teren falis 4-6 tunoj de meteorŝtonoj
- 2014: Pollingva soci-katolika Televido Trwam komencis tersurfacan ciferecan video-elsendon
- 2016: Internacia Viŝegrada Tago unuafoje festata ene de la landoj de Viŝegrada grupo
- 2019: Pollando: dutaga nacia funebro-ceremonio komencita post morto de Jan Olszewski, ĉefministro de la unua nekomunista registaro
- 2020: En Vilno pola monaĥino malfermis unuan en Litovio hospicon por infanoj malsanaj je kancero
- 2024: la greka parlamento aprobis leĝon kiu enkondukas samseksan edzecon
- 1972: Studenta Esperanto-movado: en Pola Popola Respubliko fondiĝis Pola Studenta Esperanto-Komitato, la tegmenta asocio por ĝisnunaj Studentaj Esperanto-Rondoj
Naskiĝoj
[redakti | redakti fonton]- 1377: Ladislao la 1-a, reĝo de Napolo (m. 1414)
- 1564: Galilejo, itala astronomo, astrologo, matematikisto, fizikisto kaj filozofo, kunkreinto de la moderna scienco, inventinto de termometro, malkovrinto de la lunoj de Jupitero (m. 1642)
- 1571: Michael Praetorius, germana komponisto, kapelmajstro kaj orgenisto (m. 1621)
- 1710: Ludoviko la 15-a, reĝo de Francio (m. 1774)
- 1739: Alexandre-Théodore Brongniart, franca arkitekto, kreinto de la Tombejo Père-Lachaise (m. 1813)
- 1748: John Marshall, brita velisto kaj esploristo (m. 1819)
- 1755: Jean-Nicolas Corvisart, franca kardiologo, kuracisto de Napoleono (m. 1821)
- 1759: Friedrich August Wolf, germana filologo eslorinta aŭtorecon de Iliado kaj Odiseado (m. 1824)
- 1777: Johann Nepomuk von Tschiderer, aŭstra teologo, episkopo de Trento, beatigita (m. 1860)
- 1782: William Miller, usona baptista prediktisto, fondinto de adventisma movado (m. 1849)
- 1785: Henri Navier, franca inĝeniero metinta fundamenton de la moderna inĝeniermeĥaniko (m. 1836)
- 1800: Sámuel Brassai, hungara tutfakulo, instruinta en la Universitato de Koloĵvaro matematikon, ĝeneralan lingvistikon kaj sanskriton (m. 1897)
- 1811: Domingo Faustino Sarmiento, prezidento de Argentino, verkisto kaj historiisto (m. 1888)
- 1820: Susan B. Anthony, usona feministino batalanta por virina balotrajto (m. 1906)
- 1835: Adolfo Mussafia, kroata filologo pri latinida lingvaro, instruisto pri la itala lingvo ĉe la Universitato de Vieno (m. 1905)
- 1840: Titu Maiorescu, rumana verkisto, literatura kritikisto, filozofo, ĉefministro de Rumanio (m. 1917)
- 1843: Holger Hansen, dana instruisto de lingvoj kaj esperantisto organizinta propagandan vojaĝon de prof. Odo Bujwid (m. nekonata)
- 1848: Karel Klostermann, ĉeĥa verkisto (m. 1923)
- 1861: Charles Édouard Guillaume, franca Nobelpremiita fizikisto, malkovrinto de invaro (m. 1938)
- 1868: Endre Veress, hungara historiisto (m. 1953)
- 1874: Ernest Shackleton, irlanda vojaĝisto kaj esploristo de Antarkto (m. 1922)
- 1877: Louis Renault, franca aŭtomobila industriisto, fondinto de la firmao Renault (m. 1944)
- 1887: Sándor Reschofsky, hungara pianisto, komponisto (m. 1972)
- 1890: Robert Ley, germana-nazia militkrimulo respondeca pri trudlabora servo, sinmortiginto (m. 1945)
- 1892: Ján Valašťan-Dolinský, slovaka esperantisto kaj instruisto, kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro kaj Slovaka Antologio (m. 1965)
- 1893: Kazimierz Domosławski, pola bibliografo kaj biografo de Esperanto-movado en Pollando, enestanta en Tutmonda Jarlibro Esperantista el 1905, sian vivoverkon kompilis en Puławy, de kie estis transdonita al arkivo de Pola Esperanto-Asocio en Varsovio (m. 1960)
- 1898: Totò, itala artisto, aktoro, komponisto, komikisto kaj kantisto (m. 1967)
- 1903: Julianna Zsigray, hungara verkistino kaj poetino (m. 1987)
- 1905: Nise da Silveira, brazila psikiatra kuracistino, studentino de Carl Jung, ankaŭ kontraŭa al agresemaj formoj de psikiatra kuracado kiel elektroŝoko, insulino-terapio kaj lobotomio, pionirino de la bestoterapio (m. 1999)
- 1909: Miep Gies, nederlandanino kaŝinta judinon Anne Frank dum la germana okupado (m. 2010)
- 1910: Irena Sendlerowa, pola social-konspira laboristino en la Varsovia geto, membrino de la Konsilantaro por Helpo al Judoj, justulino inter la popoloj savinta pli ol 2500 judajn infanojn, memorigita en la Muzeo al poloj savintaj judojn, honorcivitano de Israelo (m. 2008)
- 1912: George Mikes, hungara-angla verkisto kaj ĵurnalisto (m. 1987)
- 1913: Willy Vandersteen, belga desegnisto de bildstrioj (m. 1990)
- 1921: József Macskásy, rumania hungara pentristo (m. 1994)
- 1924: Nedeljka Subotić, serba esperantistino, tradukistino kaj poetino kontribuanta i.a. al "La Progreso" kaj "La Suda Stelo", fakdelegito de UEA pri instruado kaj turismo, sekretario de Jugoslavia E-Instituto, komitatano de UK 1973 (m. 2000)
- 1924: John Francis, skota Esperanto-verkisto, kunaŭtoro de la poemkolekto Kvaropo, aŭtoro de originala romano La granda kaldrono kaj de sciencfikcia romano Misio sen alveno, tradukisto de Rikardo Tria de Ŝekspiro (m. 2012)
- 1929: Iván Diószeghy, rumania hungara aktoro (m. 2006)
- 1931: Claire Bloom, angla kina kaj teatra aktorino
- 1932: Vladimír Váňa, ĉeĥa esperantisto, tradukisto kaj filatelisto el Plzeň, tradukinto de La travivaĵoj de la brava soldato Ŝvejk dum la mondmilito, enestanta en Paŝoj al Plena Posedo kaj Belartaj Konkursoj, aŭtoro de Katalogo pri Esperanto-poŝtmarkoj (m. 2000)
- 1934: András Szécsi, rumania hungara pentristo (m. 1991)
- 1934: Niklaus Wirth, svisa komputikisto (m. 2024)
- 1935: Vlastimil Novobilský, ĉeĥa esperantisto, pedagogo, rektoro, altlerneja profesoro pri kemio en Ústí nad Labem kaj de AIS, rektoro de Internacia Kongresa Universitato dum UK 1996, kontribuanto al "Starto" (m. 2021)
- 1936: János Zsemlyei, hungara lingvisto pri gramatiko kaj tekstoscienco (m. 2003)
- 1938: Sándor Kolozsy, hungara skulptisto
- 1940: József Rokaly, rumania hungara instruisto, lokhistoriisto
- 1941: Friedhelm Golücke, germana historiisto kaj pedagogo
- 1943: Imre Oravecz, hungara poeto, tradukisto kaj profesoro
- 1944: Ĝoĥar Dudajev, generalmajoro de sovetia aerarmeo, unua prezidento de la neagnoskita Ĉeĉena Respubliko Iĉkerio, mortigita de rusiaj sekurecservoj (m. 1996)
- 1945: Éva Bortnyik, hungara pentristino
- 1945: Jenő Miklós, rumania hungara kemiisto, parapsikologo
- 1946: Hajnalka Szodoray Parádi, rumania hungara skulptistino
- 1948: Art Spiegelman, usona bildliteraturisto
- 1951: Jane Seymour, angla aktorino
- 1952: Tomislav Nikolić, prezidento de Serbio
- 1958: Lajos Baricz, rumania hungara romkatolika pastro, poeto
- 1962: Milo Đukanović, ĉefministro de Montenegro (kaj Serbio kaj Montenegro), prezidento
- 1964: Chris Farley, usona aktoro kaj komediisto (m. 1997)
- 1968: Axelle Red, flandra kantistino
- 1972: Natalja Muraŝkeviĉ, sovetia infana film-aktorino
- 1972: Jaromír Jágr, ĉeĥa hokeisto
- 1973: Kateřina Neumannová, ĉeĥa sportistino, duobla mondĉampionino en skikurado
- 1976: Ervin Posta, rumania hungara aktoro
- 1982: Élodie Frégé, franca kantistino
- 1984: Dorota Rabczewska, pola kantistino, kantaŭtoro, produktoro, aktorino
- 1990: Nándor András Köllő, rumania hungara aktoro
Mortoj
[redakti | redakti fonton]- 670: Oswiu, reĝo de Northumbria, Anglio (n. ĉirkaŭ 612)
- 1145: Lucio la 2-a, papo apoginta novan ordenon de premonstratoj
- 1152: Konrado la 3-a, imperiestro de la germana-romia Sankta Romia Imperio (n. ĉirkaŭ 1093)
- 1595: Marco Sittico Altemps, aŭstra kardinalo, papa legato (n. 1533)
- 1621: Michael Praetorius, germana komponisto (n. 1571)
- 1637: Ferdinando la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1578)
- 1701: Adam Drese, germana komponisto, pietismo (naskiĝis ĉirkaŭ 1620)
- 1736: Stephen Gray, angla kemiisto kaj astronomo, eksperimentinta pri elektra konduktivo (n. 1666)
- 1738: Matthias Bernhard Braun, aŭstra-ĉeĥa skulptisto kaj lignogravuristo (n. 1684)
- 1741: Georg Raphael Donner, aŭstra skulptisto (n. 1692)
- 1744: František Václav Míča, ĉeĥa komponisto kaj kapelestro (n. 1694)
- 1781: Gotthold Ephraim Lessing, germana verkisto, ĵurnalisto kaj filozofo (n. 1729)
- 1810: Anton Wallner, aŭstra rezistadmovadestro kontraŭnapoleona (n. 1768)
- 1857: Miĥail Glinka, rusa komponisto verkinta himnon de Rusia Federacio La Patriota Kanto (n. 1804)
- 1869: Mirza Ghalib, barata poeto kreanta gazalojn en la urdua kaj persa lingvoj (n. 1797)
- 1900: Karl Theodor Robert Luther, germana astronomo, malkovrinto de 24 asteroidoj (n. 1822)
- 1911: Theodor Escherich, germana-aŭstra infanmedicinisto (n. 1857)
- 1926: Gabriel Delanne, franca spiritisto (n. 1857)
- 1928: Eddie Foy, usona vodevila aktoro kaj komediisto (n. 1856)
- 1930: Ede Szabados, hungara poeto, instruisto, tradukisto (n. 1867)
- 1933: Pat Sullivan, aŭstralia desegnisto kaj produktoro (n. 1887)
- 1934: Béla Kölönte, hungara lokhistoriisto kaj verkisto (n. 1883)
- 1934: Hjalmar Johannes Runeberg, svedlingva finnlandano, literaturisto, partoprenanto de UK 1905, membro de la unua provizora Lingva Komitato, unua prezidanto de la Esperanto-Asocio de Finnlando, Esperanto-tradukisto (n. 1874)
- 1939: Kuzma Petrov-Vodkin, rusa pentristo kaj grafikisto, reprezentanto de simbolismo (n. 1878)
- 1956: Lajos Boga, hungara zoologo kaj profesoro de la Universitato de Kluĵo (n. 1885)
- 1956: Stanisław Zygmunt Braun, pola oficisto, esperantlingva poeto publikiganta en pluraj revuoj kiel "Esperanto Triumfonta", "Germana Esperanto-Gazeto", "Heroldo de Esperanto", "Literatura Mondo", "Pola Esperantisto", "La Revuo", kunorganizanto de la unua kongreso de pola junularo en Kazimierz Dolny (1907), aktivulo de Esperanto-klubo de Lodzo, enestanta en Esperanta antologio (n. 1893)
- 1959: Owen Willans Richardson, brita Nobelpremiita fizikisto esplorinta elektronojn (n. 1879)
- 1965: Nat King Cole, usona ĵaz-pianisto kaj kantisto (n. 1917)
- 1966: Mihály Eisemann, hungara komponisto kaj dirigento (m. 1898)
- 1970: Antonio Caetano Coutinho, brazila farmaciisto, tradukisto portugalen de la "Unuaj Lecionoj" de Théophile Cart, membro de Lingva Komitato, direktoro de "Brazila Esperantisto" kaj ties kontribuanto, komitatano de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto, reviziisto de la Antologio de Brazilaj Rakontoj, gvidanto de korespondaj kursoj kadre de Brazila Esperanto-Ligo, honora membro de UEA (n. 1879)
- 1971: Vlasta Kálalová-Di Lotti, ĉeĥa kuracistino fondinta kaj gvidanta malsanulejon en Bagdado (n. 1896)
- 1972: Hillel Kohn, rumania hungara ekonomikisto, sociologo, publicisto (n. 1891)
- 1972: István Zerkovitz, hungara komponisto (n. 1910)
- 1976: Přemysl Pitter, ĉeĥa socia aganto, pacifisto, neortodoksa kristano, pedagogo, humanisto, sukcesinta post la dua mondmilito savi pli ol 800 internigitajn infanojn el naziaj koncentrejoj, eskapinta de Ĉeĥoslovakio, subteninta Esperanton (n. 1895)
- 1978: Simon Antal Gáspár, hungara etnografo kaj kolektisto (n. 1895)
- 1988: Richard Feynman, usona Nobelpremiita fizikisto kontribuinta al la kvantuma elektrodinamiko, partoprenanto de la projekto Manhattan (n. 1918)
- 1993: Sándor Szenyei, hungara verkisto, redaktoro (n. 1934)
- 1994: Wacław Korabiewicz, pola kuracisto, verkisto, kolektisto kaj vojaĝisto al Afriko kaj Proksima Oriento, etnografo (n. 1903)
- 1996: Brunó F. Straub, hungara biokemiisto, ŝtatestro (n. 1914)
- 2003: Miroslav Horníček, ĉeĥa aktoro, humuristo kaj verkisto (n. 1918)
- 2003: Jiří Hanzelka, ĉeĥa vojaĝisto kaj verkisto (n. 1920)
- 2004: Hasse Ekman, sveda aktoro kaj reĝisoro (n. 1915)
- 2006: Éva Balázs H., hungara historiistino (n. 1915)
- 2015: Katalin Balázs, rumania hungara ĵurnalistino, redaktorino (n. 1941)
- 2021: Zdzisław Najder, pola literatur-historiisto (n. 1930)
- 2022: Peter Merseburger, germana ĵurnalisto (n. 1928)
- 2023: Paul Berg, usona biokemiisto Nobelpremiita (n. 1926)
- 2023: Raquel Welch, usona aktorino (n. 1940)
Specialaj tagoj kaj festoj
[redakti | redakti fonton]- Nacia tago en Serbio, ribelo kontraŭ la Osmana Imperio (1804)
- Tago de Pajno ("Lupercalia", honore al "Faunus Lupercus", latine), romia festo
- Monda Batal-Tago kun Kancero de Infanaĝo
- Monda Tago de Ortodoksa Junularo - celebrata ĉiujare la 2/15-an de februaro, proklamita en 1992
- Internacia Viŝegrada Tago - festo celebrata de 2016 laŭ iniciato de amaskomunikiloj de Viŝegrada grupo
Tagoj de semajno
[redakti | redakti fonton]La 15-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Dimanĉo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099;
- Lundo en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Mardo en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095;
- Merkredo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Vendredo en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097;
- Sabato en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ germanlingva artikolo "monda tago de la turistaj gvidantoj 2017: senkostaj gvidadoj tra diversaj muzeoj de Vieno", interalie im außergewöhnlichen Esperantomuseum im Palais Mollard-Clary ("en la eksterordinara Esperanto-muzeo en la palaco Mollard-Clary") en la retejo vienna.at