2023
Appearance
2023. urtea | |
---|---|
Kronologia | |
Mendeak | XX.a • XXI.a • XXII.a |
Hamarkadak | 2000(e)koa • 2010(e)koa • 2020(e)koa • 2030(e)koa • 2040(e)koa |
Urteak | 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 • 2026 |
Beste egutegi batzuetan | |
Gregoriotar egutegia | 2023 MMXXIII |
Ab urbe condita | 2776 |
Armeniar egutegia | 1472 ԹՎ ՌՆՀԲ |
Bahá'í egutegia | 179 – 180 |
Bengaliar egutegia | 1430 |
Berber egutegia | 2973 |
Egutegi budista | 2567 |
Myanmarko egutegia | 1385 |
Bizantziar egutegia | 7531 – 7532 |
Koptoen egutegia | 1739 – 1740 |
Etiopiar egutegia | 2015 – 2016 |
Hebrear egutegia | 5783 – 5784 |
Egutegi hinduak | |
Bikram Samwat | 2079 – 2080 |
Shaka Samvat | 1945 – 1946 |
Kali Yuga | 5124 – 5125 |
Iraniar egutegia | 1401 – 1402 |
Islamiar egutegia | 1444 – 1445 |
Japoniar egutegia | Reiwa 5 (令和5年) |
Korear egutegia | 4356 |
Thailandiar eguzki egutegia | 2566 |
Unix denbora | 1672531200 – 1704067199 |
Holozeniar egutegia | 12023 |
Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!
2023a igandez hasitako urte arrunta izango da.
Gertaerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskal Herria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Maiatzaren 28a – 2023ko udal eta foru hauteskundeak Hego Euskal Herrian eta 2023ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak ospatu ziren.
- Azaroaren 30a – Euskal Herriko mugimendu feministak deituta greba feminista orokorra egin zen Hego Euskal Herrian.
- Abenduaren 28a – Iruñean EH Bilduk, PSNk, Geroa Baik eta Zurekin Nafarroak agintetik kendu zuten UPNko Cristina Ibarrola, eta Joseba Asiron egin zuten alkate.
Mundua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 8a – Jair Bolsonaroren aldekoek Brasilgo Kongresu Nazionala inbaditu zuten.
- Otsailaren 6a – Turkia eta Sirian izandako lurrikara multzoak gutxienez 25000 hildako 80000 zauritu utzi zituen.
- Otsailaren 21a – Errusiak START Berria arma nuklearrak murrizteko tratatuan parte hartzeari utzi zion.
- Apirilaren 4a – Finlandia NATOko kide bihurtu zen.
- Maiatzaren 6a – Karlos III.a Erresuma Batuko erregearen koroazioa.
- Ekainaren 27a – Frantziako poliziak Nahel Merzouken erail zuen, kontrol batetik ihes egin eta gero.
- Ekainaren 28a – Nahel Merzouk hil ondoren etengabeko matxinada eta desordena zibilak izan ziren Frantzian hainbat egunez.
- Uztailaren 23a – Hauteskunde orokorra Espainian: Alderdi Popularrak 137 diputatu lortu zituen. PSOE 121ekin geratu zen; Vox, 33rekin, eta Sumar, 31rekin.
- Abuztuaren 8a – Hawaiin baso-sute larri batzuk gertatu zirela eta, larrialdi-deklarazio bat sinatu zen.
- Irailaren 8a – Marrakexetik 70 kilometro hegoaldera izandako lurrikara Afrikako eremu horretan azken hamarkadetan izan den lurrikararik latzena izan zen. Gutxienez 2.946 pertsona hil eta 5.674 zauritu ziren.
- Irailaren 19a – Azerbaijanek Artsakh errepublikaren aurkako erasoa hasi zuen. Operazio militar horren ondorioz errepublika deuseztatu zen eta milaka armeniar erbesteko bidea hartu zuten.
- Urriaren 7a – Hamasek eraso handia egin zuen Gazako Zerrendatik, Israelgo hegoaldean infiltratuz eta Israelen erantzun militar basatia eraginez.
- Urriaren 8a – Alexandriako tiroketa gertatu zen. Polizia-agente batek Alexandriako (Egipto) autobus-bidaiari talde baten aurka tiro egin zuenean. Erasoa Ponpeioren Zutabean gertatu zen. Bi turista israeldar eta gidari turistiko egiptoar bat hil ziren.
- Urriaren 14a – 2023 Australiako Ahots Indigenaren erreferenduma.
- Azaroaren 3a – Nepalen gertatutako lurrikara batek gutxienez 157 hildako utzi zituen.
- Azaroaren 19a – Argentinan, hauteskunde presidentzialen bigarren itzulia egin zen, eta Javier Milei hautagai libertario antisistemak irabazi zuen, botoen % 56 eskuratuta. Sergio Massa atzean gelditu zen, botoen % 44 eskuratuta.
- Abenduaren 6a – Perun Alberto Fujimori presidente ohia askatu zuten, Peruko Auzitegi Konstituzionalak aske uztea agindu ostean.
- Abenduaren 8a Itsasontzi batek kontainer bat galdu zuen Atlantikoan, Viana do Castelo parean, plastiko pellet edo plastiko bolatxoen kutsadura handia eraginez.
- Abenduaren 10a – Javier Mileik hartu zuen Argentinako lehendakaritza.
- Abenduaren 12a – Dubaiko COP28 gailur klimatikoan, adostasuna lortu zen herrialdeek erregai fosiletarako "trantsizioa" egin zezaten. Mota honetako lehen akordioa izan zen konferentziaren 30 urteko historian.
- Abenduaren 21a – Pragako Karlos Unibertsitateko Arte Ederren fakultatean, 24 urteko ikasle batek hamasei pertsona hil zituen.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 1a – Kroaziak euroa hartu zuen txanpon ofizialtzat.
Arte eta kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskal Herria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abuztuaren 13a – Luzaiden Patxi Aldunateren Populus Baskonia monumentua inauguratu zuten.
- Abenduaren 2a – 2023ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa: eta Julio Soto izan zen txapelduna. Honako hau bere seigarren garaipena izan zen.
- Abenduaren 16a – 2023ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketaren finala jokatu zen Bilbao Arena pabiloian. Nerea Ibarzabalek irabazi zuen, Jone Uriaren aurka buruz burukoan aritu eta gero.
Mundua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Martxoaren 12a – 95. Oscar Sarien ekitaldia ospatu zen Hollywoodeko Dolby Antzokian. Everything Everywhere All at Once filmak zituen izendapen gehien, hamaika, eta Sari gehien ere film berak eskuratu zituen, zazpi.
- Maiatzaren 9, 11 eta 13a – 2023ko Eurovision Abesti Lehiaketa ospatu zen Erresuma Batuan. Lehiaketa Loreen abeslari suediarrak irabazi zuen.
- Azaroaren 26a – 2023ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa: Frantziako Zoé Clauzure izan zen garailea, "Cœur" abestiarekin
Zientzia eta teknologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskal Herria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urriaren 2a – Gaitu proiektua aurkeztu zen Donostiako Tabakalera zentroan.
Mundua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ekainaren 24a – Ruwiki entziklopedia abiarazi zen Errusian.
Kirolak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskal Herria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 19a – Winter Series 2022/2023 finala: Diego Beaskoetxea gernikarrak eta Imanol Lopez zumaiarrak osatutako bikoteak eskuratu zuen txapela, Xabier Barandika eta Unai Lekerikari irabazi ostean.
- Apirilaren 1a – 2023ko Miguel Indurain Sari Nagusia: Ion Izagirre irabazle.
- Apirilaren 8a – 2023ko Euskal Herriko Itzulia: Jonas Vingegaard irabazle.
- Maiatzaren 14a – 2023ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia: Marlen Reusser irabazle.
- Maiatzaren 28a – 2023ko Eibarko Hiria Sari Nagusia: Olivia Baril irabazle.
- Ekainaren 11 – 2023ko Nafarroako Itzulia: Hugo Aznar irabazle.
- Uztailaren 1etik 23ra – 2023ko Frantziako Tourra Bilbotik abiatu zen eta lehenengo etapak Euskal Herrian barrena egin zituen:
- Uztailaren 25a – 2023ko Ordiziako Klasika: Marc Hirschi irabazle.
- Uztailaren 29a – 2023ko Donostia Klasikoa: Remco Evenepoel irabazle.
- Uztailaren 30a – 2023ko Getxoko Zirkuitua: Alexey Lutsenko irabazle.
- Irailaren 10a – 2023ko Kontxako Bandera: gizonezkoetan Bermeo-Urdaibaik zazpigarren bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian, eta emakumezkoetan Donostiako Arraun Lagunak taldeak bigarrena. Gorka Aranberri patroiak zortzigarren bandera eskuratu zuen.
- Irailaren 17a – 2023ko Donostia Klasikoa:
- Emakumezkoen Traineru Ligako 2023ko denboraldia zortzi traineruz osaturiko lehenengo Liga izan zen. Arraun Lagunak talde donostiarrak bigarren liga eskuratu zuen.
- ETE Ligako 2023ko denboraldia: Kaiku izan zen txapelduna. Lehen traineru bizkaitarra izan zen ETE Liga irabazten
Mundua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 19a – 2023ko Andaluziako Itzulia: Tadej Pogačar irabazle.
- Otsailaren 26a – 2023ko O Gran Camiño: Jonas Vingegaard irabazle.
- Martxoaren 12a – 2023ko Paris-Niza: Tadej Pogačar irabazle.
- Martxoaren 12a – 2023ko Tirreno-Adriatiko: Primož Roglič irabazle.
- Martxoaren 18a – 2023ko Sei Nazioen Txapelketa: Irlandak partida guztiak irabazi eta txapelketaz gain laugarren aldiz Slam Nagusia ere eskuratu zuen.
- Martxoaren 18a – 2023ko Milan-San Remo: Mathieu van der Poel irabazle.
- Martxoaren 26a – 2023ko Kataluniako Volta: Primož Roglič irabazle.
- Apirilaren 2a – 2023ko Flandriako Tourra: Tadej Pogačar irabazle.
- Apirilaren 9a – 2023ko Paris-Roubaix: Mathieu van der Poel irabazle.
- Apirilaren 9a – Masters Txapelketa: Jon Rahm bizkaitarra irabazle.
- Apirilaren 23a – 2023ko Lieja-Bastogne-Lieja: Remco Evenepoel irabazle.
- Apirilaren 29a – 2023ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa azken partidan erabaki zen, Frantzia eta Ingalaterra neurketarik galdu gabe iritsi baitziren. Bien arteko lehia ingelesek irabazi zuten 38-33 emaitzarekin.
- Maiatzaren 28a – 2023ko Italiako Giroa: Primož Roglič irabazle.
- Ekainaren 12a – Denver Nuggets taldeak lehen aldiz NBAko finala irabazi eta Nikola Jokić jokalari onena izendatu zuten.
- Uztailaren 23a – 2023ko Frantziako Tourra: Jonas Vingegaard irabazle.
- Uztailaren 29a – 2023ko The Rugby Championship: Zeelanda Berria atera zen txapeldun, partida guztiak irabazirik.
- Uztailaren 30a – 2023ko Emakumezkoen Frantziako Tourra: Demi Vollering irabazle.
- Abuztuaren 4a – 2023ko Poloniako Itzulia: Matej Mohorič irabazle.
- Abuztuaren 6a – 2023ko Espainiako Traineru Txapelketa: Club de Remo Aresek gizonezkoetan lehenengo garaipena lortu zuen eta emakumezkoetan Chapelak bigarrena eskuratu zuen.
- Abuztuaren 19a – 2023ko Burgosko Itzulia: Primož Roglič irabazle.
- Irailaren 17a – 2023ko Espainiako Itzulia: Sepp Kuss irabazle.
- Irailaren 29tik urriaren 1era – Europak Ryder Cup 16,5-11,5 irabazi zien Ameriketako Estatu Batuei.
- Urriaren 7a – 2023ko Lombardiako Giroa: Tadej Pogačar irabazle.
- Urriaren 15a – 2023ko Turkiako Itzulia: Alexey Lutsenko irabazle.
- Urriaren 28a – 2023ko Munduko Errugbi Kopa: kanporaketa faseko finala jokatu zen. Hegoafrikak 12 eta 11 irabazi zion Zeelanda Berriari.
Jaiotzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Heriotzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtarrila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 1a – Kadri Mälk, estoniar diseinatzailea (j. 1958).
- Urtarrilaren 3a – Walter Cunningham, estatubatuar astronauta (j. 1932).
- Urtarrilaren 3a – Elena Huelva, espainiar minbiziaren aurkako aktibista (j. 2002).
- Urtarrilaren 3a – Ruslan Khasbulatov, errusiar politikari eta ekonomialaria (j. 1942).
- Urtarrilaren 3a – Abdelsalam Majali, Jordaniako lehen ministroa (j. 1925).
- Urtarrilaren 3a – Nicolás Redondo Urbieta, bizkaitar sindikalista eta politikaria, UGTko Idazkari Nagusia (j. 1927).
- Urtarrilaren 4a – Renée Gailhoustet, frantziar arkitekto eta hirigilea (j. 1929).
- Urtarrilaren 4a – David Gold, britainiar enpresaburua (j. 1936).
- Urtarrilaren 4a – Rosi Mittermaier, alemaniar alpetar eskiatzailea (j. 1950).
- Urtarrilaren 4a – Fay Weldon, ingeles idazlea (j. 1931).
- Urtarrilaren 5a – Earl Boen, estatubatuar aktorea (j. 1941).
- Urtarrilaren 5a – Ernesto Castano, italiar futbolaria (j. 1939).
- Urtarrilaren 6a – Dick Savitt, estatubatuar tenislaria (j. 1927).
- Urtarrilaren 6a – Gianluca Vialli, italiar futbolari eta entrenatzailea (j. 1964).
- Urtarrilaren 7a – Russell Banks, estatubatuar eleberrigilea (h. 1940).
- Urtarrilaren 7a – Djão, Mozambiken jaiotako portugaldar futbolaria (j. 1958).
- Urtarrilaren 7a – Adam Rich, estatubatuar aktorea (j. 1968).
- Urtarrilaren 7a – Ken Scotland, eskoziar errugbilari eta kriket-jokalaria (j. 1936).
- Urtarrilaren 8a – Georgi Xaiduko, bela kirolean aritzen zen errusiar estropadalari olinpikoa (j. 1962).
- Urtarrilaren 9a – Seamus Begley, irlandar soinujole eta abeslaria (j. 1949).
- Urtarrilaren 9a – David Duckham, ingeles errugbilaria (j. 1946).
- Urtarrilaren 9a – Adolfo Kaminsky, frantziar argazkilaria (j. 1925).
- Urtarrilaren 9a – Ferenc Mészáros, hungariar futbolaria (j. 1950).
- Urtarrilaren 9a – Karl Alexander Müller, suitzar fisikaria, 1987ko Fisikako Nobel Saria (j. 1927).
- Urtarrilaren 10a – Jorge Ballesteros, gipuzkoar kirol-tiratzaile eta Espainiako Polizia Nazionaleko poliziakidea (j. 1983).
- Urtarrilaren 10a – Jeff Beck, blues zein rock musikako britainiar gitarra-jotzailea (j. 1944).
- Urtarrilaren 10a – Ireneo Jerusalemgoa, Jerusalemgo Eliza Ortodoxoko 140. patriarka (j. 1939).
- Urtarrilaren 10a – Konstantino II.a Greziakoa, Greziako erregea (j. 1940).
- Urtarrilaren 11 – Carole Cook, estatubatuar aktorea (j. 1924).
- Urtarrilaren 12a – Paul Johnson, ingeles idazle eta historialaria (j. 1928).
- Urtarrilaren 12a – Lisa Marie Presley, estatubatuar abeslari, aktore eta kantautorea (j. 1968).
- Urtarrilaren 13a – Klas Lestander, suediar biatleta (j. 1931).
- Urtarrilaren 14a – Gianfranco Baruchello, italiar marrazkilari, idazle eta zinemagilea (j. 1924).
- Urtarrilaren 14a – Lieuwe Westra, Herbehereetako txirrindularia (j. 1982).
- Urtarrilaren 15a – Jane Cederqvist, suediar igerilaria (j. 1945).
- Urtarrilaren 15a – Mursal Nabizada, afganistandar emakume politikari eta parlamentaria (j. 1993).
- Urtarrilaren 15a – Peli Romarategui, arabar misiolari eta artista (j. 1922).
- Urtarrilaren 16a – Vladas Česiūnas, piraguismoan lehiatu zen sobietar eta lituaniar kirolaria (j. 1940).
- Urtarrilaren 16a – Gina Lollobrigida, italiar aktorea (j. 1927).
- Urtarrilaren 16a – Lupe Serrano, txiletar balleteko dantzaria eta dantza-irakaslea (j. 1930).
- Urtarrilaren 17a – Antonio Kintana, sexu askapenaren aldeko militante aktibista bizkaitarra (j. 1951).
- Urtarrilaren 17a – Lucile Randon, 118 urte eta 340 egun bizi izandako frantziarra, heriotza momentuan munduan bizirik irauten zuen pertsona zaharrena (j. 1904).
- Urtarrilaren 18a – David Crosby, estatubatuar musikari eta abeslaria, The Byrds eta Crosby, Stills, Nash & Young taldeetako kide sortzailea (j. 1941).
- Urtarrilaren 18a – Denys Monastyrsky, ukrainar abokatu eta politikaria (j. 1980).
- Urtarrilaren 22a – Hossein Shahabi, irandar zinema zuzendaria, gidoilaria eta ekoizlea (j. 1967).
- Urtarrilaren 22a – Agustí Villaronga, espainiar zinema zuzendari, aktore eta gidoigilea (j. 1953).
- Urtarrilaren 23a – Álvaro Colom, Guatemalako presidentea (j. 1951).
- Urtarrilaren 24a – B. V. Doshi, indiar arkitektoa (j. 1927).
- Urtarrilaren 26a Rodolfo Ares, PSE-EEko bizkaitar politikaria (j. 1954).
- Urtarrilaren 26a – Idoia Azurmendi, gipuzkoar musikagilea, abeslaria eta abesbatza-zuzendaria (j. 1971).
- Urtarrilaren 27a – Euken Ostolaza, gipuzkoar kontratenorea (j. 1961).
- Urtarrilaren 28a – Lisa Loring, estatubatuar aktorea (j. 1958).
- Urtarrilaren 28a – Xavier Rubert de Ventós, kataluniar filosofo eta politikaria (j. 1939).
- Urtarrilaren 28a – Tom Verlaine, estatubatuar musikaria, Television taldeko kidea (j. 1949).
- Urtarrilaren 29a – Adriana Dias, brasildar antropologo eta aktibista (j. 1970).
- Urtarrilaren 29a – Roger Schank, hezkuntza sistemetan aldaketa sakonen sustatzailea eta adimen artifizialean aditua (j. 1946).
- Urtarrilaren 29a – Kyle Smaine, estatubatuar akrobaziazko eskiatzailea (j. 1991).
- Urtarrilaren 30a – Bobby Hull, kanadar izotz-hockey jokalaria (j. 1939).
- Urtarrilaren 30a – Alexis Ravelo, espainiar idazlea (j. 1971).
Otsaila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 2a – Jean-Pierre Jabouille, frantziar auto-gidaria (j. 1942).
- Otsailaren 3a – Paco Rabanne, gipuzkoar jostuna eta moda diseinatzailea, munduko jostunik ospetsuenetakoa (j. 1934).
- Otsailaren 3a – Juan Velarde Fuertes, espainiar ekonomista (j. 1927).
- Otsailaren 4a – Sherif Ismail, Egiptoko lehen ministroa (j. 1955).
- Otsailaren 5a – Pervez Musharraf, Pakistango presidentea (j. 1943).
- Otsailaren 5a – Rosa Tavárez, dominikar margolari, grabatzaile, marrazkilari, instalatzaile eta hezitzailea (j. 1939).
- Otsailaren 6a – Greta Andersen, daniar igerilaria (j. 1927).
- Otsailaren 6a – Lubomír Štrougal, Txekoslovakiako lehen ministroa (j. 1924).
- Otsailaren 7a – Friedel Lutz, alemaniar futbolaria (j. 1939).
- Otsailaren 8a – Burt Bacharach, estatubatuar musikagile, abesti egile, musika ekoizle eta piano-jotzailea (j. 1928).
- Otsailaren 8a – Miroslav Blažević, kroaziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1935).
- Otsailaren 8a – Ivan Silaiev, SESBeko lehen ministroa (j. 1930).
- Otsailaren 8a – Branka Veselinović, serbiar aktorea, 80 urtetik gorako aktore ibilbideduna (j. 1918).
- Otsailaren 9a – Charlie Faulkner, galestar errugbilaria (j. 1941).
- Otsailaren 10a – Hugh Hudson, ingeles zinema zuzendaria (j. 1936).
- Otsailaren 10a – Hans Modrow, Alemania Errepublika Demokratikoko lehen ministroa (j. 1928).
- Otsailaren 10a – Carlos Saura, espainiar zinemagilea (j. 1932).
- Otsailaren 10a – Sergei Terestxenko, Kazakhstango lehen ministroa (j. 1951).
- Otsailaren 13a – José María Gil-Robles y Gil-Delgado, Europako Parlamentuko lehendakaria (j. 1935).
- Otsailaren 13a – David Singmaster, estatubatuar- britainiar matematikaria (j. 1938).
- Otsailaren 15a – Paul Berg, estatubatuar biokimikaria, 1980ko Kimikako Nobel Saria (j. 1926).
- Otsailaren 15a – Raquel Welch, estatubatuar aktorea (j. 1940).
- Otsailaren 16a – Michel Deville, frantziar zinemagilea (j. 1931).
- Otsailaren 17a – George T. Miller, eskoziar australiar zinema zuzendaria (j. 1943).
- Otsailaren 17a – Stella Stevens, estatubatuar aktorea (j. 1938).
- Otsailaren 18a – Petar Zhekov, bulgariar futbolaria (j. 1944).
- Otsailaren 19a – Richard Belzer, estatubatuar aktorea (j. 1944).
- Otsailaren 21a – Amancio Amaro, espainiar futbolari eta futbol entrenatzailea (j. 1939).
- Otsailaren 21a – Eugenio Otsoa, gipuzkoar politikari abertzalea eta euskaltzalea (j. 1951).
- Otsailaren 21a – Uri Ruiz Bikandi, bizkaitar irakaslea, hezitzailea eta idazlea (j. 1950).
- Otsailaren 21a – Simone Segouin, Frantziako Erresistentziako borrokalaria (j. 1925).
- Otsailaren 22a - Safi Faye, senegaldar zuzendari, antropologo, etnologo eta feminista (j. 1943).
- Otsailaren 22a – Tatiana Lobo, Txilen jaiotako Costa Ricako idazlea (j. 1939).
- Otsailaren 24a – Walter Mirisch, estatubatuar zinema ekoizlea (j. 1921).
- Otsailaren 26a – Betty Boothroyd, britainiar politikaria, komunen Ganberako lehendakaritzako lehen emakumezkoa (j. 1929).
- Otsailaren 26a – Bob Richards, estatubatuar pertika jauzilaria (j. 1926).
- Otsailaren 27a – Gérard Latortue, Haitiko lehen ministroa (j. 1934).
- Otsailaren 27a – Juan Muñoz Martín, espainiar haur literaturaren alorrean idazlea (j. 1929).
Martxoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Martxoaren 1a – Souley Abdoulaye, Nigerko lehen ministroa (j. 1956).
- Martxoaren 1a – Just Fontaine, frantziar futbolaria (j. 1933).
- Martxoaren 2a – Steve Mackey, ingeles baxu-jotzailea eta disko ekoizlea, Pulp rock alternatibo taldeko kidea (j. 1966).
- Martxoaren 2a – Mikel Martin Conde, gipuzkoar LGTBI aktibista eta EHGAMeko kidea (j. 1954).
- Martxoaren 2a – Wayne Shorter, estatubatuar jazz saxo-jotzaile eta musikagilea (j. 1933).
- Martxoaren 3a – Kenzaburo Oe, japoniar idazlea, 1994ko Literaturako Nobel Saria (j. 1935).
- Martxoaren 3a – Rita O'Hare, irlandar politikari errepublikarra, Sinn Féin alderdiko idazkari nagusia (j. 1943).
- Martxoaren 3a – Tom Sizemore, estatubatuar aktorea (j. 1961).
- Martxoaren 4a – Romualdo Arppi Filho, brasildar futbol epailea (j. 1939).
- Martxoaren 4a – Judith Heumann, estatubatuar ekintzailea, ezgaitasuna duten pertsonen eskubideen aldekoa (j. 1947).
- Martxoaren 5a – Klaus Bonsack, alemaniar luge lasterkaria (j. 1941).
- Martxoaren 5a – Gary Rossington, estatubatuar musikari eta egile abeslaria, Lynyrd Skynyrd Southern rock taldeko kidea (j. 1951).
- Martxoaren 6a – Georgina Beyer, zeelandaberritar politikaria, mundu osoan bere burua transgenerotzat aho betez aitortutako lehenengo alkate eta legebiltzarkide transgeneroa (j. 1957).
- Martxoaren 6a – Traute Lafrenz, alemaniar medikua eta nazismoaren aurkako erresistentziaren borrokalaria, bizirik geratzen zen Arrosa Zuria taldeko azken kidea (j. 1919).
- Martxoaren 6a – Josef Vojta, txekiar futbolaria (j. 1935).
- Martxoaren 7a – José Ramón Iruskieta, bizkaitar futbolaria (j. 1939).
- Martxoaren 7a – Patricia McCormick, estatubatuar jauzilaria (j. 1930).
- Martxoaren 8a – Marcel Amont, chanson eta abesti herrikoiaren alorreko kantautore eta musikagile frantziarra (j. 1929).
- Martxoaren 8a – Chaim Topol, israeldar aktore eta abeslaria (j. 1935).
- Martxoaren 9a – Robert Blake, estatubatuar aktorea (j. 1933).
- Martxoaren 10a – Niall Brophy, irlandar errugbilaria (j. 1935).
- Martxoaren 11 – Ignacio López Tarso, mexikar aktorea (j. 1925).
- Martxoaren 12a – Dick Fosbury, estatubatuar atleta, altuera jauzian aditua eta Fosbury Flop teknikaren asmatzailea (j. 1947).
- Martxoaren 13a – Jose Luis Barberia Villabona, nafar bertsolaria (j. 1982).
- Martxoaren 14a – Bobby Caldwell, estatubatuar abeslaria, abestigilea eta musikaria (j. 1951).
- Martxoaren 14a - Kontxita Martinez de Lezea, gipuzkoar maistra (j. 1949).
- Martxoaren 17a – Jorge Edwards, txiletar idazle, kazetari, literatura kritikari eta diplomazialaria (j. 1931).
- Martxoaren 17a - Maria Silva, espainair aktorea eta ordezkari artistikoa (j. 1941).
- Martxoaren 17a – Dubravka Ugrešić, kroaziar Idazlea (j. 1949).
- Martxoaren 17a – Laura Valenzuela, espainiar abeslari, modelo eta aktorea (j. 1931).
- Martxoaren 18a – Pedro Solbes, espainiar politikaria eta legelaria (j. 1942).
- Martxoaren 18a – Pōhiva Tuʻiʻonetoa, Tongako lehen ministroa (j. 1951).
- Martxoaren 19a – Petar Nadoveza, kroaziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1942).
- Martxoaren 22a – Vera T. Sós, hungariar matematikaria, zenbakien teorian eta konbinatorian espezializatua (j. 1930).
- Martxoaren 23a – Keith Reid, ingeles abesti egilea, Procol Harum taldeko kidea (j. 1946).
- Martxoaren 24a – Gordon Moore, estatubatuar ekintzaile, kimiko, filantropo, ingeniari eta fisikaria, Intelen sortzaileetako bat eta Mooreren legearen egilea (j. 1929).
- Martxoaren 25a - Juan María Lecea Yábar, nafar kazetari eta historialaria (j. 1931).
- Martxoaren 25a – Pascoal Mocumbi, Mozambikeko lehen ministroa (j. 1941).
- Martxoaren 26a – María Kodama, argentinar idazle, itzultzaile eta literatura-irakaslea (j. 1937).
- Martxoaren 26a - Virginia Norwood, estatubatuar fisikari, militar eta ingeniaria (j. 1927).
- Martxoaren 28a – Ryuichi Sakamoto, japoniar musikagile, piano-jotzaile, abeslari, musika ekoizle eta aktorea (j. 1952).
- Martxoaren 30a – Laura Gómez-Lacueva, espainiar aktorea (j. 1975).
- Martxoaren 30a - Pello Huizi Petrikorena, nafar fraide frantziskotar eta apaiz katolikoa (j. 1942).
- Martxoaren 31 – Rabbie Namaliu, Papua Ginea Berriko 4. lehen ministroa (j. 1947).
Apirila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Apirilaren 1a – Ken Buchanan, eskoziar boxeolaria (j. 1945).
- Apirilaren 1a – Albert Ndele, Kongoko lehen ministroa (j. 1930).
- Apirilaren 6a – Josep Piqué, PPko kataluniar politikaria (j. 1955).
- Apirilaren 7a – Ian Bairnson, eskoziar musikaria, The Alan Parsons Project taldeko kidea (j. 1953).
- Apirilaren 7a – Larisa Bergen, sobietar boleibol jokalaria (j. 1949).
- Apirilaren 10a – Anne Perry, britainiar eleberrigilea (j. 1938).
- Apirilaren 10a – Fernando Sánchez Dragó, espainiar idazlea (j. 1936).
- Apirilaren 11 – Maritxu Errazkin, gipuzkoar autobus-gidari aitzindaria eta enpresaburua.
- Apirilaren 12a – José Antonio Landa, bizkaitar txirrindularia (j. 1926).
- Apirilaren 13a – Marta Agudo, espainiar poeta eta literatur kritikaria (j. 1971).
- Apirilaren 13a – Mary Quant, britainiar moda-diseinatzailea, minigonaren asmatzailea (j. 1930).
- Apirilaren 17a – Joxe Luis Zurutuza, gipuzkoar idazlea (j. 1935).
- Apirilaren 20a – Josep Maria Fusté, kataluniar futbolaria (j. 1941).
- Apirilaren 20a – Ada Mello, brasildar gizarte-langile eta politikaria (j. 1953).
- Apirilaren 21a – Guillermo Calabrese, argentinar sukaldari eta telebista-aurkezlea (j. 1961).
- Apirilaren 21a – Patxi Izko, nafar enpresaburua, Osasunako presidentea (j. 1946).
- Apirilaren 22a – Mudar Badran, Jordaniako lehen ministroa (j. 1934).
- Apirilaren 22a – Iñaki de Mujika, euskal herritar kirol kazetari eta irrati esataria (j. 1951/1952).
- Apirilaren 23a – Tori Bowie, estatubatuar atleta (j. 1990).
- Apirilaren 25a – Harry Belafonte, estatubatuar abeslari, aktore eta giza eskubideen aldeko borrokalaria (j. 1927).
- Apirilaren 25a – Vera Krepkina, errusiar-ukrainar atleta (j. 1933).
- Apirilaren 30a – Ralph Boston, estatubatuar atleta, luzera jauzian espezializatua (j. 1939).
Maiatza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Maiatzaren 2a – Khader Adnan, Israeleko kartzelean gose greban 87 egun egon eta gero bertan hil zen preso palestinarra (j. 1978).
- Maiatzaren 3a – Bernard Lapasset, frantziar errugbi jokalari eta administratzailea (j. 1947).
- Maiatzaren 3a – Nikica Valentić, Kroaziako lehen ministroa (j. 1950).
- Maiatzaren 4a – Rifat Rastoder, Montenegroko presidentea (j. 1950).
- Maiatzaren 5a –
- Carlos Arregui, argentinar futbolaria (j. 1954).
- Arsenio Iglesias, galiziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1930).
- Siiri Rantanen, finlandiar iraupen-eskiatzailea (j. 1924).
- Philippe Sollers, frantziar idazle eta kritikaria (j. 1936).
- Maiatzaren 9a – Antonio Carbajal, mexikar futbol atezaina (j. 1929).
- Maiatzaren 10a – Ian Hacking, kanadar filosofo eta zientziaren historialaria (j. 1936).
- Maiatzaren 13a – Jürgen Trumpf, Europar Batasuneko Kontseiluko idazkari nagusia (j. 1931).
- Maiatzaren 14a – Ferran Olivella, kataluniar futbolaria (j. 1936).
- Maiatzaren 15a – Robert Lucas, Jr., estatubatuar ekonomista, 1995eko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1937).
- Maiatzaren 15a – Maria Mies, alemaniar soziologoa, liburu feminista eta eko-feminista ospetsuen sortzailea (j. 1931).
- Maiatzaren 16a – Iñaki Alkiza, euskal herritar futbolari, Errealako presidente eta politikari abertzalea (j. 1933).
- Maiatzaren 17a – Joan Mari Irigoien, euskal idazlea (j. 1948).
- Maiatzaren 18a – Helmut Berger, austriar aktorea (j. 1944).
- Maiatzaren 18a – Jim Brown, estatubatuar futbolari eta aktorea (j. 1936).
- Maiatzaren 18a – Felipe Sistiaga, gipuzkoar futbolaria (j. 1943).
- Maiatzaren 19a – Martin Amis, britainiar idazlea (j. 1949).
- Maiatzaren 19a – Andy Rourke, britainiar musikaria, The Smiths taldeko baxu-jotzailea (j. 1964).
- Maiatzaren 22a – Eduarda Dionísio, portugaldar idazlea (j. 1946).
- Maiatzaren 22a – Wim Udenhout, Surinamgo lehen ministroa (h. 1937).
- Maiatzaren 24a – Tina Turner, estatubatuar abeslaria, musikaria, dantzaria eta aktorea (j. 1939).
- Maiatzaren 26a – Pierre Ruby, frantziar txirrindularia (j. 1932).
- Maiatzaren 28a – Antonio Gala, espainiar idazlea (j. 1930).
- Maiatzaren 28a – Harald zur Hausen, alemaniar birologoa, 2008ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1936).
- Maiatzaren 29a – Tove Skutnabb-Kangas, finlandiar hizkuntzalari eta pedagogoa (j. 1940).
- Maiatzaren 30a – Pedro Morales Moya, arabar kazetari eta politikaria (j. 1922).
- Maiatzaren 31 – Ama Ata Aidoo, ghanar idazlea eta Afrikako emakume autoreen aldeko ekintzailea (j. 1942).
- Maiatzaren 31 – Amitai Etzioni, israeldar-estatubatuar soziologoa (j. 1929).
Ekaina
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ekainaren 2a – Eukene Lacarra, nafar literatura-kritikari eta mediebalista (j. 1944).
- Ekainaren 2a – Kaija Saariaho, finlandiar musikagilea (j. 1952).
- Ekainaren 3a – Jim Hines, estatubatuar atleta eta futbolaria (j. 1946).
- Ekainaren 5a – Astrud Gilberto, brasildar abeslaria (j. 1940).
- Ekainaren 5a – Robert Hanssen, estatubatuar espioia (j. 1944).
- Ekainaren 6a – Françoise Gilot, frantziar margolari, arte kritikari eta idazlea (j. 1921).
- Ekainaren 8a – Klaus Beer, alemaniar atleta, luzera jauzian espezializatua (j. 1942).
- Ekainaren 8a – Renato Longo, italiar ziklo-kroslaria (j. 1937).
- Ekainaren 8a – Txomin Perurena, gipuzkoar txirrindulari eta kirol zuzendaria (j. 1943).
- Ekainaren 9a – Alain Touraine, frantziar soziologoa (j. 1925).
- Ekainaren 10a – Nuccio Ordine, italiar filosofo, saiakeragile eta literatura kritikaria (j. 1958).
- Ekainaren 10a – Theodore Kaczynski, Unabomber, estatubatuar filosofo eta matematikaria, bonba gutunak bidaltzeagatik ezaguna (j. 1942).
- Ekainaren 11 – Mikio Aoki, Japoniako jarduneko lehen ministroa (j. 1934).
- Ekainaren 12a – Silvio Berlusconi, Il Cavaliere, Italiako lehen ministroa eta Europako Kontseiluko presidentea (j. 1936).
- Ekainaren 12a – John Romita Sr., estatubatuar komikigilea (j. 1930).
- Ekainaren 12a – Treat Williams, estatubatuar aktorea (j. 1951).
- Ekainaren 13a – Cormac McCarthy, estatubatuar eleberrigilea (j. 1933).
- Ekainaren 13a – Paul Rendall, ingeles errugbilaria (j. 1954).
- Ekainaren 14a – Izaskun Rekalde, bizkaitar ekonomialaria, irakaslea, ikertzailea eta euskaltzalea (j. 1977).
- Ekainaren 14a – Jabier Salutregi, bizkaitar kazetaria (j. 1950).
- Ekainaren 15a – Glenda Jackson, ingeles aktorea (j. 1936).
- Ekainaren 15a – Antonio Jiménez Quiles, espainiar txirrindularia (j. 1934).
- Ekainaren 15a – Mari Carmen y sus muñecos, espainiar sabesliztun, umorista eta telebista aurkezlea (j. 1943).
- Ekainaren 15a – Donald Triplett, estatubatuar bankaria (j. 1933).
- Ekainaren 16a – Daniel Ellsberg, estatubatuar ekonomialari, analista militar, ekintzaile eta barneko salatzailea, Pentagonoko paperetan inplikatua (j. 1931).
- Ekainaren 16a – Gino Mäder, suitzar txirrindularia (j. 1997).
- Ekainaren 17a – Manuel Díaz Martínez, kubatar espainiar poeta, kazetaria eta diplomazialaria (j. 1936).
- Ekainaren 18a – Juan Alfredo Biaggi Lama, dominikar abokatu, akademiko eta idazlea (j. 1951).
- Ekainaren 18a – Cornel Țăranu, errumaniar musika klasikoaren musikagilea eta zuzendaria (j. 1934).
- Ekainaren 18a – Rosario Zúñiga, mexikar aktorea (j. 1964).
- Ekainaren 22a – Karmele Aranburu Lizaso, gipuzkoar kazetaria eta irrati-esataria (j. 1957).
- Ekainaren 22a – Román Carbajo, bizkaitar saskibaloi jokalaria (j. 1967).
- Ekainaren 22a – Stéphane Demol, belgikar futbolari eta entrenatzailea (j. 1966).
- Ekainaren 22a – Horst-Dieter Höttges, alemaniar futbolaria (j. 1943).
- Ekainaren 22a – Harry Markowitz, estatubatuar ekonomialaria, 1990eko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1927).
- Ekainaren 23a – Margia Dean, greziar jatorriko estatubatuar edertasun-modelo eta aktorea (j. 1922).
- Ekainaren 23a – Frederic Forrest, estatubatuar aktorea (j. 1936).
- Ekainaren 23a – Paul de Senneville, frantziar ekoizle eta musikagile (j. 1933).
- Ekainaren 25a – John B. Goodenough, estatubatuar materia solidoaren fisikaria, 2019ko Kimikako Nobel Saria (j. 1922).
- Ekainaren 25a – Jose Antonio Sistiaga Mosso, gipuzkoar margolaria eta zinemagile esperimentala (j. 1932).
- Ekainaren 25a – Andoni Unzalu, bizkaitar politikaria (j. 1956).
- Ekainaren 26a – Lloyd Erskine Sandiford, Barbadosko 4. lehen ministroa (j. 1937).
- Ekainaren 27a – Evelyn Boyd Granville, AEBetan matematiketan doktore titulua lortu zuen bigarren emakume afro-amerikarra (j. 1924).
- Ekainaren 27a – Carmen Sevilla, espainiar aktore, dantzari eta telebista aurkezlea (j. 1930).
- Ekainaren 28a – Roman Emery, gipuzkoar futbolaria (j. 1931).
- Ekainaren 29a – Alan Arkin, estatubatuar aktore, zinema zuzendari, musikari eta abeslaria (j. 1934).
- Ekainaren 29a – Tapley Seaton, Saint Kitts eta Nevisko 4. gobernadore orokorra (j. 1950).
- Ekainaren 29a – Angel Wagenstein, bulgariar gidoigile eta eleberrigilea (j. 1922).
- Ekainaren 30a – Vahidin Musemić, bosniar futbolaria (j. 1946).
Uztaila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Uztailaren 1a – Viktoria Amelina, ukrainar eleberrigilea (j. 1986).
- Uztailaren 2a – Anna Maria Bietti Sestieri, italiar arkeologoa (j. 1942).
- Uztailaren 2a – Milan Milutinović, Serbiako presidentea (j. 1942).
- Uztailaren 5a – Andrés Oliva, espainiar txirrindularia (j. 1948).
- Uztailaren 5a – Walkiria Terradura, Italiako emakume partisano antifaxista (j. 1924).
- Uztailaren 6a – Arnaldo Forlani, Italiako lehen ministroa (j. 1925).
- Uztailaren 6a – Antonio Oliden, gipuzkoar arraunlaria, Kontxako 11 Bandera irabazitakoa (j. 1926).
- Uztailaren 9a – Luis Suárez, espainiar futbolari eta entrenatzailea (j. 1935).
- Uztailaren 11 – Loren Eguren, elorriotar mende luzea bizi izan zuen etxekoandre langilea (j. 1920).
- Uztailaren 11 – Yanire Granero, bizkaitar diseinatzailea eta enpresaburua (j. 1988).
- Uztailaren 11 – Milan Kundera, txekiar idazlea (j. 1929).
- Uztailaren 11 – Mercedes Luzuriaga, bizkaitar aktorea (j. 1927).
- Uztailaren 15a – Francisco Ibañez, gaztelerazko kataluniar komikigilea, Mortadelo eta Filemon eta beste komiki ezagun batzuen egilea (j. 1936).
- Uztailaren 16a – Jane Birkin, britainiar abeslari eta antzezlea (j. 1946).
- Uztailaren 16a – Javier Elkoro, gipuzkoar futbolaria (j. 1948).
- Uztailaren 16a – Franz Hinkelammert, alemaniar ekonomialari eta teologoa (j. 1931).
- Uztailaren 16a – Kevin Mitnick, estatubatuar hackerra (j. 1963).
- Uztailaren 17a – Vanderlei Eustáquio de Oliveira, Palinha, brasildar futbolaria (j. 1950).
- Uztailaren 20a – Rachid Sfar, Tunisiako lehen ministroa (j. 1933).
- Uztailaren 21a – Tony Bennett, estatubatuar abeslaria (j. 1926).
- Uztailaren 21a – Digna Garitaonandia, Txikita de Mallabia, bizkaitar erraketista (j. 1923).
- Uztailaren 22a – Aaron Cicourel, estatubatuar soziologoa (j. 1928).
- Uztailaren 22a – Marianne Werner, alemaniar atleta, pisu jaurtiketan aditua (j. 1924).
- Uztailaren 24a – Trevor Francis, ingeles futbolari eta entrenatzailea (j. 1954).
- Uztailaren 24a – Charles W. Misner, estatubatuar fisikaria (j. 1932).
- Uztailaren 24a – Cecilia Pantoja, txiletar abeslaria (j. 1943).
- Uztailaren 26a – Jean-Jacques Honorat, Haitiko lehen ministroa (j. 1931).
- Uztailaren 26a – Randy Meisner, estatubatuar musikaria, Eagles taldeko kide sortzaile eta baxu-jotzailea (j. 1946).
- Uztailaren 26a – Sinead O'Connor, irlandar abeslaria (j. 1966).
- Uztailaren 26a – Martin Walser, alemaniar idazlea (j. 1927).
- Uztailaren 27a – José Luis Inciarte, 1972ko Uruguaiko Aireko Armadaren 571 hegaldiaren istripu eta odiseatik bizirik ateratako bat (j. 1948).
- Uztailaren 29a – Clive Rowlands, galestar errugbilari eta entrenatzailea (j. 1938).
- Uztailaren 30a – Paul Reubens, estatubatuar aktore eta umorista (j. 1952).
- Uztailaren 31 – Jon Etxabe, gipuzkoar ETAkide, apaiz, politikari eta idazlea (j. 1933).
- Uztailaren 31 – Surat Huseynov, Azerbaijango lehen ministroa (j. 1959).
Abuztua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abuztuaren 1a – Henri Konan Bédié, Boli Kostako presidentea (j. 1934).
- Abuztuaren 2a – Peter Dixon, ingeles errugbilaria (j. 1944).
- Abuztuaren 4a – Boniface Alexandre, Haitiko presidentea (j. 1936).
- Abuztuaren 4a – Jango Edwards, estatubatuar pailazoa (j. 1950).
- Abuztuaren 5a – Hélène Carrère d'Encausse, frantziar historialaria eta politologoa (j. 1929).
- Abuztuaren 5a – Carmen Herrero Vicent, espainiar onkologoa (j. 1986).
- Abuztuaren 5a – José María Zuluaga, bizkaitar futbolaria (j. 1951).
- Abuztuaren 7a – William Friedkin, estatubatuar zinema eta telebista zuzendaria zein ekoizlea (j. 1935).
- Abuztuaren 7a – Kostis Gimossoulis, greziar poeta eta eleberrigilea (j. 1960).
- Abuztuaren 8a – Federico Martín Bahamontes, Toledoko Arranoa, espainiar txirrindularia (j. 1928).
- Abuztuaren 8a – Sixto Rodriguez, estatubatuar musikagile eta konpositorea (j. 1942).
- Abuztuaren 9a – Amaia Goirigolzarri Alegria, euskal abokatua, Sare Herritarreko eta Erabakizaleak taldeko kidea (j. 1978).
- Abuztuaren 9a – Robbie Robertson, kanadar musikaria (j. 1943).
- Abuztuaren 10a – Michela Murgia, italierazko idazle sardiniarra, Sardiniaren aldeko independentista eta abertzalea, eta ekintzaile feminista (j. 1972).
- Abuztuaren 10a – Aleksandr Viktorenko, errusiar kosmonauta (j. 1947).
- Abuztuaren 13a – Edel Hætta Eriksen, norvegiar irakasle eta politikaria (j. 1921).
- Abuztuaren 14a – Francesco Alberoni, italiar soziologoa, kazetaria eta soziologia katedraduna (j. 1929).
- Abuztuaren 15a – Agustin González Azilu, nafar musikagilea (l. 1929).
- Abuztuaren 16a – Howard Becker, estatubatuar soziologoa (j. 1928).
- Abuztuaren 16a – Beriz Belkić, Bosnia eta Herzegovinako presidentea (j. 1946).
- Abuztuaren 16a – Renata Scotto, italiar sopranoa (j. 1934).
- Abuztuaren 17a – John Devitt, australiar igerilaria (j. 1937).
- Abuztuaren 17a – Guillem Timoner Obrador, balear pistako txirrindularia (j. 1926).
- Abuztuaren 18a – Joseba Intxausti, Iturriotz'tar Iñaki, gipuzkoar idazlea eta Euskaltzain urgazlea (j. 1936).
- Abuztuaren 18a – Angélique Adrianna Govy, govy, frantziar artista (j. 1981).
- Abuztuaren 20a – Txema Abarrategi, Aramaioko euskaltzalea (j. 1963).
- Abuztuaren 20a – Daniel Cohen, frantziar ekonomialaria (j. 1953).
- Abuztuaren 22a – Tom Courtney, estatubatuar atleta (j. 1933).
- Abuztuaren 22a – Toto Cutugno, italiar pop egile abeslaria eta musikaria (j. 1943).
- Abuztuaren 22a – C. R. Rao, indiar-estatubatuar matematikari eta estatistikaria (j. 1920).
- Abuztuaren 23a - Hersha Parady, estatubatuar aktorea (j. 1945).
- Abuztuaren 23a – Jevgeni Prigozhin, Putinen chef, errusiar oligarka, mertzenario-burua, Vladimir Putinen konfidantzazko laguna eta Wagner Taldeko sortzailea (j. 1961).
- Abuztuaren 23a – Theuns Stofberg, hegoafrikar errugbilaria (j. 1955).
- Abuztuaren 24a – Bernie Marsden, ingeles musikaria, Whitesnake taldeko kidea (j. 1951).
- Abuztuaren 26a – Gleb Panfilov, errusiar zinemagilea (j. 1934).
- Abuztuaren 30a – Graxi Etxebehere, euskal erizain, abertzale eta ekintzailea (j. 1962).
- Abuztuaren 30a – Montserrat Galí Boadella, kataluniar-mexikar arte mexikarreko historialaria (j. 1947).
- Abuztuaren 31 – Jan Jongbloed, herbeheretar futbolaria (j. 1940).
Iraila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Irailaren 3a – Carme Junyent, kataluniar hizkuntzalaria (j. 1955).
- Irailaren 3a – Amando de Miguel, espainiar soziologoa (j. 1937).
- Irailaren 4a – Ferid Murad, estatubatuar sendagilea, 1998ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1936).
- Irailaren 4a - Teté Caturla, kubatar maistra eta kantaria (j. 1937).
- Irailaren 5a – Albert Azarian, armeniar gimnasta (j. 1929).
- Irailaren 5a – María Teresa Campos, espainiar kazetaria, irratiko esataria eta telebistako aurkezlea (j. 1941).
- Irailaren 6a – Marc Bohan, frantziar moda diseinatzailea (j. 1926).
- Irailaren 6a – Lucrecia Hernández Mack guatemalar mediku zirujau eta politikaria (j. 1973).
- Irailaren 6a – Giuliano Montaldo, italiar zinema zuzendari, gidoilari eta aktorea (j. 1930).
- Irailaren 7a – Maria Jiménez, espainiar abeslaria, dantzaria eta aktorea (j. 1950).
- Irailaren 9a – Mangosuthu Buthelezi, hegoafrikar politikaria eta zulu printzea (j. 1928).
- Irailaren 12a – Dominique Colonna, korsikar futbol atezaina (j. 1928).
- Irailaren 13a – Mircea Snegur, lehendabiziko Moldaviako presidentea (j. 1940).
- Irailaren 14a – Presen Zubillaga Auza, nafar militante feminista (j. 1951).
- Irailaren 15a – Fernando Botero, kolonbiar muralista, eskultore eta margolari figuratiboa (j. 1932).
- Irailaren 16a – Ron Barassi, Australiar futbol jokalari eta entrenatzailea (j. 1936).
- Irailaren 16a – Abdul Ati al-Obeidi, Libiako estatuburua (j. 1939).
- Irailaren 17a – Pepe Domingo Castaño, galiziar irrati esatari, telebista aurkezle, abeslari eta idazlea (j. 1942).
- Irailaren 19a – Gianni Vattimo, italiar filosofo eta politikaria (j. 1936).
- Irailaren 20a – Ruth Fuchs, Ekialdeko Alemaniako atleta, historia guztiko xabalina jaurtitzaile hoberentzat hartua (j. 1946).
- Irailaren 21a – Odilon Polleunis, belgikar futbolaria (j. 1943).
- Irailaren 22a – Evelyn Fox Keller, estatubatuar fisikari, idazlea eta feminista (j. 1936).
- Irailaren 22a – Giovanni Lodetti, italiar futbolaria (j. 1942).
- Irailaren 22a – Américo Lopes, portugaldar futbol atezaina (j. 1933).
- Irailaren 22a – Giorgio Napolitano, Italiako 11. Presidentea (j. 1925).
- Irailaren 23a Mixel Oronoz, baxenafar idazle, irakasle eta apaiz euskaltzalea (j. 1935).
- Irailaren 24a – Félix Ayo, bizkaitar biolin-jolea, mundu mailan ezaguna (j. 1933).
- Irailaren 25a – Zoleka Mandela, hegoafrikar idazle eta aktibista (j. 1980).
- Irailaren 25a – David McCallum, eskoziar aktorea (j. 1933).
- Irailaren 25a – Matteo Messina Denaro, Siziliako mafiaren buruzagietako bat (j. 1962).
- Irailaren 27a – Jesús Aranzabal, gipuzkoar txirrindularia (j. 1939).
- Irailaren 27a – Michael Gambon, irlandar jatorriko ingeles aktorea (j. 1940).
- Irailaren 29a – Iñaki Alkorta, donostiar enpresaburua, EHLABE, Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkartearen sortzaileetako bat (j. 1950).
Urria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urriaren 2a – Xabier Mendiguren Bereziartu, gipuzkoar idazle eta itzultzailea (j. 1945).
- Urriaren 3a – Jose Maria Rementeria, bizkaitar apaiz, euskaratzaile eta ohorezko euskaltzaina (j. 1940).
- Urriaren 3a – Jacques Valade, frantziar politikaria, Akitaniako Eskualde Kontseiluko presidentea (j. 1930).
- Urriaren 7a – Marouf al-Bakhit, Jordaniako lehen ministroa (j. 1947).
- Urriaren 7a – Terence Davies, ingeles aktore, zinema zuzendari, gidoilari eta eleberrigilea (j. 1945).
- Urriaren 8a – Lászlo Sólyom, Hungariako presidentea (j. 1942).
- Urriaren 9a – Jorge Lavelli, argentinar antzerki-zuzendaria (j. 1932).
- Urriaren 9a – Críostóir Ó Floinn, irlandar idazlea (j. 1927).
- Urriaren 11 – Gérard Murillo, euskal herritar errugbi jokalari, teknikari eta sustatzailea (j. 1932).
- Urriaren 12a – Luis Alfredo Garavito, kolonbiar serieko hiltzaile eta pederasta eta sexu-erasotzailea (j. 1957).
- Urriaren 12a – Remei Margarit i Tayà, kataluniar psikologoa, kantautorea, irakaslea eta idazlea (j. 1935).
- Urriaren 12a – Carlos Pumares, bizkaitar zinema kritikari eta kazetaria (j. 1943).
- Urriaren 12a – Eva Rysová, eslovakiar aktorea (j. 1932).
- Urriaren 13a – Louise Glück, estatubatuar poeta eta saiakeragilea, 2020ko Literaturako Nobel Saria (j. 1943).
- Urriaren 14a – Piper Laurie, estatubatuar aktorea (j. 1932).
- Urriaren 14a – Dariush Mehrjui, irandar zinema-zuzendaria (j. 1939).
- Urriaren 15a – Suzanne Somers, estatubatuar aktorea (j. 1946).
- Urriaren 16a – Martti Ahtisaari, Finlandiako presidentea eta 2008ko Bakearen Nobel Saria (j. 1937).
- Urriaren 17a – Carla Bley, estatubatuar jazz-musikagilea, piano-jotzailea eta abeslaria (j. 1936).
- Urriaren 19a – Jamila Abdallah Taha al Shanti, palestinar irakaslea eta politikaria, Hamasko kidea (j. 1955).
- Urriaren 20a – Hiba Kamal Abu Nada, palestinar poeta, eleberrigilea, biokimikaria, aktibista feminista (j. 1991).
- Urriaren 21a – Bobby Charlton, ingeles futbolaria (j. 1937).
- Urriaren 21a – Bill Hayden, Australiako 21. gobernadore orokorra (j. 1933).
- Urriaren 21a – Alejandra Villafañe, kolonbiar aktore eta modeloa (j. 1989).
- Urriaren 22a – Reino Börjesson, suediar futbolaria (j. 1929).
- Urriaren 22a – Amanda Aizpuriete, letoniar poeta eta itzultzailea (j. 1956).
- Urriaren 22a – Zsuzsa Bíró, hungariar zinema-gidoilari eta antzerkigilea (j. 1933).
- Urriaren 23a – Natașa Raab, errumaniar aktorea (j. 1953).
- Urriaren 24a – Lily Afshar, irandar-estatubatuar gitarra-jotzaile eta musika-irakaslea (j. 1960).
- Urriaren 25a – Wanda Półtawska, poloniar psikiatra eta idazlea (j. 1921).
- Urriaren 26a – Guy Camberabero, frantziar errugbilaria (j. 1936).
- Urriaren 27a – Li Keqiang, Txinako Herri Errepublikako lehen ministroa (j. 1955).
- Urriaren 28a – Matthew Perry, kanadar estatubatuar aktorea (j. 1969).
- Urriaren 31 – Ken Mattingly, estatubatuar astronauta (j. 1936).
Azaroa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Azaroaren 1a – Carlo Ambrosini, italiar marrazkilaria (j. 1954).
- Azaroaren 1a – Adriana Laffan, mexikar aktorea (j. 1960).
- Azaroaren 2a – Nati Bilbao Onaindia, trikiti musikako panderojolea, abeslaria, tabernaria eta sukaldaria eta Durangoko bonbardaketaren lekukoa (j. 1929).
- Azaroaren 2a – Henri Lopes, Kongoko Errepublikako lehen ministroa (j. 1937).
- Azaroaren 3a – David Berglas, britainiar azti, mentalista eta mnemonista (j. 1926).
- Azaroaren 3a – José María Carrascal, espainiar kazetari eta idazlea (j. 1930).
- Azaroaren 3a – Oleg Protopopov, errusiar patinatzaile-artistikoa (j. 1932).
- Azaroaren 5a – Enrique Dussel, argentinar-mexikar akademiko, filosofo, historialari eta teologoa (j. 1934).
- Azaroaren 5a – Xabier Zumalde, El Cabra, bizkaitar ekintzaile abertzalea (j. 1938).
- Azaroaren 6a – Antoni Martí, Andorrako lehen ministroa (j. 1963).
- Azaroaren 7a – Frank Borman estatubatuar astronauta (j. 1928).
- Azaroaren 7a – Alain Estève, frantziar errugbilaria (j. 1946).
- Azaroaren 8a – Valentina Ponomariova, errusiar astronauta, pilotua eta zientzialaria (j. 1933).
- Azaroaren 12a – Rahim Huseynov, Azerbaijango lehen ministroa (j. 1936).
- Azaroaren 12a – Joan Jara, britainiar dantzari eta aktibista politikoa, Víctor Jararen emaztea (j. 1927).
- Azaroaren 13a – Ociel Baena, Mexikoko pertsona ez-bitarra, zuzenbidean, politikan eta LGBT komunitatearen aldeko aktibismoan egindako lanagatik nabarmendua (j. 1984).
- Azaroaren 13a – Tengiz Kitovani, georgiar militar eta politikaria (j. 1938).
- Azaroaren 16a – A. S. Byatt, ingeles eleberrigilea (j. 1936).
- Azaroaren 16a – Maria Dolores Larramendi, gipuzkoar erraketista (j. 1926).
- Azaroaren 17a – Agustin Ibarrola, euskal herritar margolari eta eskultorea (j. 1930).
- Azaroaren 17a – Luis Larraín Stieb, txiletar ingeniari zibila eta LGBT eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1980).
- Azaroaren 18a – Ruud Geels, herbeheretar futbolaria (j. 1948).
- Azaroaren 19a – Joss Ackland, ingeles aktorea (j. 1928).
- Azaroaren 19a – Rosalynn Carter, Ameriketako Estatu Batuetako Lehen Dama (j. 1927).
- Azaroaren 19a – Colette Maze, frantziar piano-jotzailea eta musika irakaslea (j. 1914).
- Azaroaren 19a – Hannes Strydom, hegoafrikar errugbilaria (j. 1965).
- Azaroaren 19a – Sara Tavares, portugaldar abeslaria (j. 1978).
- Azaroaren 20a – Ana Bereziartua, gipuzkoar politikaria (j. 1936).
- Azaroaren 22a – Emmanuel Le Roy Ladurie, frantziar historialari modernista (j. 1929).
- Azaroaren 22a – Christiane Rimbaud, frantziar historialari eta idazlea (j. 1944).
- Azaroaren 24a – Elliot Silverstein, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1927).
- Azaroaren 25a – Terry Venables, ingeles futbolari eta entrenatzailea (j. 1943).
- Azaroaren 26a – Alberto da Costa e Silva, brasildar diplomazialari, historialari eta olerkaria (j. 1931).
- Azaroaren 26a – Magda Hollander, hungariar jatorriko idazle, hezitzaile eta psikologo frantsesa (j. 1928).
- Azaroaren 27a – Maria Barmitx, nenetsera irakasle eta ikerlaria (j. 1934).
- Azaroaren 27a – Mary L. Cleave, estatubatuar astronauta eta ingeniaria (j. 1947).
- Azaroaren 28a – Queenz Cheng, Malaysiako aktore eta abeslaria (j. 1986).
- Azaroaren 29a – Elliott Erwitt, estatubatuar argazkilari dokumentala eta publizista (j. 1928).
- Azaroaren 29a – Henry Kissinger, estatubatuar politikaria, 1973ko Bakearen Nobel Saria (j. 1923).
- Azaroaren 29a – Michèle Rivasi, frantziar politikaria (j. 1953).
- Azaroaren 29a – Perla Santalla, argentinar aktorea (j. 1928).
- Azaroaren 30a – José Catieau, frantziar txirrindularia (j. 1946).
- Azaroaren 30a – Shane McGowan, anglo-irlandar musikagile eta olerkaria, The Pogues taldearen burua (j. 1957).
- Azaroaren 30a – Vassilis Vassilikos, greziar idazle eta politikaria (j. 1933).
Abendua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abenduaren 1a – Kiki Fatmala, indonesiar aktorea (j. 1967).
- Abenduaren 1a – Sandra Day O'Connor, estatubatuar epaile eta legelaria (j. 1930).
- Abenduaren 2a – Faustin Twagiramungu, Ruandako lehen ministroa (j. 1945).
- Abenduaren 2a – Concha Velasco, espainiar aktore eta abeslaria (j. 1939).
- Abenduaren 5a – Alan Griffin, irlandar euskal musikaria (j. 1952).
- Abenduaren 5a – Denny Laine, ingeles musikari, abeslari eta egile abeslaria, The Moody Blues eta Wings taldeko kidea (j. 1944).
- Abenduaren 6a – Refaat Alareer, Gazako Zerrendako idazle, poeta, irakasle eta aktibista palestinarra (j. 1979).
- Abenduaren 7a – Vera Molnár, hungariar artista (j. 1924)
- Abenduaren 8a – Itziar Castro, kataluniar aktorea (j. 1977).
- Abenduaren 8a – Peter-Michael Kolbe, alemaniar arraunlaria (j. 1953).
- Abenduaren 8a – Ryan O'Neal, estatubatuar aktorea (j. 1941).
- Abenduaren 10a – Santos Iñurrieta, arabar margolaria (j. 1950).
- Abenduaren 10a – Syd Millar, iparirlandar errugbilari eta entrenatzailea (j. 1934).
- Abenduaren 11 – Paulin Obame Nguema, Gabongo lehen ministroa (j. 1934).
- Abenduaren 13a – Antonio Juliano, italiar futbolaria (j. 1942).
- Abenduaren 13a – Ted Morgan, frantziar-estatubatuar idazle, kazetari eta historialaria (j. 1932).
- Abenduaren 14a – Daniela Costa, kataluniar aktorea (j. 1981).
- Abenduaren 15a – Patxi Noblia, lapurtar enpresaburua eta euskal kulturaren sustatzailea (j. 1944).
- Abenduaren 15a - Josu Imanol Unanue, HIESaren aurkako eta ezker abertzaleko bizkaitar militantea (j. 1958).
- Abenduaren 16a – Colin Burgess, australiar musikaria, AC/DC taldeko kidea (j. 1946).
- Abenduaren 16a – Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Kuwaiteko emirra (j. 1937).
- Abenduaren 16a – Toni Negri, italiar politikari, irakasle eta filosofo komunista (j. 1933).
- Abenduaren 16a – Aitziber Ugartemendia Zubeldia, gipuzkoar politikari eta ekintzailea (j. 1978).
- Abenduaren 17a – José Luis Abellán, espainiar idazle, saiakeragile eta irakasle (j. 1933).
- Abenduaren 17a – Otar Iosseliani, georgiar jatorriko frantziar zinemagilea (j. 1934).
- Abenduaren 18a – Brian Price, galestar errugbilaria (j. 1937).
- Abenduaren 19a – Filipe Oihanburu, euskal herritar koreografoa eta idazlea (j. 1921).
- Abenduaren 20a – Jorge Giménez, gipuzkoar idazle, itzultzaile eta argitaratzailea (j. 1956).
- Abenduaren 21a – Robert Arranbide, lapurtar politikari eta mugimendu abertzalearen hastapenetako militantea (j. 1942).
- Abenduaren 21a – Robert Solow, estatubatuar ekonomialaria, 1987ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1924).
- Abenduaren 22a – Thomas Stafford Williams, zeelandaberritar kardinala (j. 1930).
- Abenduaren 23a – Arantxa Gurmendi, gipuzkoar aktorea (j. 1944).
- Abenduaren 24a – Mike Weston, ingeles errugbilaria (j. 1938).
- Abenduaren 26a – Wolfgang Schäuble, alemaniar politikaria, Alemaniaren bateratzearen negoziatzailetako bat (j. 1942).
- Abenduaren 27a – Jacques Delors, frantziar ekonomialari eta politikaria, Europako Batzordeko presidentea (j. 1925).
- Abenduaren 27a – Patricia Ferreira, madrildar film-zuzendaria, gidoilaria eta irakaslea (j. 1958).
- Abenduaren 27a – Maria Lainá, emakume poeta greziar aurrerakoia (j. 1947).
- Abenduaren 29a – Michael Hardie Boys, Zeelanda Berriko 17. Gobernadore Orokorra (j. 1931).
- Abenduaren 30a – Alfredo Etcheberry, txiletar abokatu eta irakaslea (j. 1931).
- Abenduaren 30a – Luboš Kohoutek, txekiar astronomoa (j. 1935).
- Abenduaren 30a – John Pilger, australiar kazetari, idazle, akademiko eta dokumental zinemagilea (j. 1939).
- Abenduaren 30a – Nikolas Segurola, euskal artzain, fraide eta bertsolaria (j. 1939).
- Abenduaren 30a – Tom Wilkinson, ingeles aktorea (j. 1948).
- Abenduaren 31 – Colita, kataluniar argazkilaria (j. 1940).
- Abenduaren 31 – Melissa Hoskins, australiar pistako eta errepideko txirrindulari profesionala (j. 1991).
- Fisika: Pierre Agostini, Ferenc Krausz, Anne L'Huillier
- Kimika: Moungi Bawendi, Louis E. Brus, Aleksei Jekimov
- Literatura: Jon Fosse
- Medikuntza: Katalin Karikó, Drew Weissman
- Ekonomia: Claudia Goldin
- Bakea: Narges Mohammadi
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Denbora unitateak | ||
---|---|---|
attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo
|