عبدالرحیم طالبوف
عبدالرحیم طالبوف | |
---|---|
میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی | |
زادهٔ | ۱۲۱۳ خ. ۱۸۳۴ (میلادی) |
درگذشت | ۱۲۸۹ خ. ۱۱ مارس ۱۹۱۱ بویناکسک، داغستان، امپراتوری روسیه |
ملیت | ایرانی |
آثار | مسالک المحسنین - کتاب احمد[۱] |
دوره | پیش از مشروطیت |
والدین | ابوطالب نجار تبریزی |
میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی (۱۲۱۳ ه.ش کوی سرخاب، تبریز - اواخر ۱۲۸۹ یا اوایل ۱۲۹۰ ه.ش بویناکسک، داغستان) از روشنفکران پیش از مشروطیت است.[۲]
زندگینامه
[ویرایش]عبدالرحیم پسر ابوطالب نجار تبریزی در ۱۲۱۳ شمسی/۱۸۳۴ میلادی در محله سرخاب تبریز زاده شد. به گفته خودش پدرش ابوطالب و پدربزرگش استاد علی مراد حرفه نجاری داشتهاند. گفتهاند عبدالرحیم در شانزده سالگی به تفلیس رفت و به تحصیل زبان روسی پرداخت و مقدمات دانش جدید را فرا گرفت و با جنبشهای آزادیخواهی و آرای نویسندگان سوسیال دموکرات و ادبیات روسی آشنا شد و در تیمورخان شورا (بویناکسک کنونی) مقر حکومت داغستان مقیم شد و به مقاطعهکاری راههای قفقاز پرداخت و سرمایهٔ کافی اندوخت و در آن شهر ازدواج کرد. او در دوره تحرک فرهنگی و سیاسی قفقاز پرورش یافت و از دانش و فرهنگ سیاسی جدید تأثیر پذیرفت و از پنجاه و پنج سالگی به نوشتن آثار خود پرداخت و اعتبار و احترام بسیار یافت، تا آنجا که به علت نوشتن مقالاتی در ترویج افکار نوی اجتماعی و سیاسی جدید و تبلیغ آزادی و حکومت قانون و همچنین نشر علوم طبیعی به زبان ساده فارسی در ایران نزد رجال ترقیخواه و روشنفکران زمانه محبوبیت بسیار حاصل کرد و در ۱۲۸۵/۱۹۰۶ در دوره اول مجلس شورای ملی از تبریز به نمایندگی انتخاب شد، اما با آنکه نمایندگی را پذیرفت به تهران نیامد و در شهر تیمورخان شورا ماند تا در هفتادو هفت سالگی درگذشت.
از وی فرزندی دختر به نام صونا، که زن مهندسی به نام عمراوف بود، باقی ماند.[۳]
وی با نگارش کتابهایی مانند مسالک المحسنین و کتاب احمد و … بر افکار بسیاری از مشروطه خواهان تأثیر گذاشت. به همان اندازه که تجدد خواهان، از آثار و دیدگاههای او جانبداری میکردند، برخی از عالمان روحانی، با وی سرگران بودند و این به سبب مطالبی بود که او در آثارش آورده بود، و ایشان در نگاهشان، با اصول دیانت اسلام همخوانی نداشت.[۲]
از کتاب احمد
[ویرایش]«اکثر متمولین این مغربیان متمدننمای خوشظاهر، مثل موش صحرائی دور عالم را میگردند که هرجا انبار جدیدی پر از حبوبات ثروت پیدا کنند، همراهان خود را دعوت نمایند و به هر حیله روباهی که ممکن باشد، رخنه بر آن انبار آکنده بیندازند…
هر ملتی که رجال متنفذ او زودباور و لینالعریکه و بیعلم و بیتجربه و طلادوست باشند، با سرپنجه صید افکن شاهین اقتدار استرلینغ و روبل و دلار و فرانک، زودتر از دیگران شکار شوند.»[۴][۵]
لحن یا سبک این مقاله بازتابدهندهٔ لحن دانشنامهای مورد استفاده در ویکیپدیا نیست. |
نگاه طالبوف با اصول دیانت اسلام ناهمخوانی داشت. در همان زمان شهرت یافته بود که بابیها در ترویج آثار طالبوف کوشش دارند به همین دلیل کتاب احمد و مسالک المحسنین منسوب به بابیه شده و از طرف علما قرائت آنها ممنوع شده بود.[۶] علماء به نوشته احمد کسروی و شیخ فضلالله نوری خواندن آثار طالبوف را قدغن اعلام نمودند. بابیها در نشر آثار طالبوف کوشش داشتند و آنچه دربارهٔ ایشان شهرت یافته بی اساس نبودهاست.[۲][۷] طالبوف متدین واقع بین بود حج بهجا آورد و تسلط او بر متون دینی به ویژه قرآن در آثارش مشهود است و تهمت حاکمان قاجار و ملاهای درباری و قشریهای مذهبی در نسبت بابی و بهائی به او نادرست است. او یک وطندوست و مردمگرا به معنی حقیقی بود.[نیازمند منبع]
آثار
[ویرایش]- سفینه طالبی (یا کتاب احمد) (۲جلد) (۱۳۱۱ ه.ق)[۸]
- مسالک المحسنین (۱۳۲۳ ه.ق)[۲]
- مسائل الحیات (۱۳۲۴ ه.ق)
- پند نامه مارکوس قیصر روم
- رساله فیزیک (۱۳۱۱ ه.ق)
- نخبه سپهری (۱۳۲۲–۱۳۱۰ ه.ق)
- رساله هیئت جدیده
- ایضاحات در خصوص آزادی (۱۳۲۵ ه.ق)
- سیاست طالبی (۱۳۲۹ ه.ق)
- آزادی و سیاست
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ نبوی رضوی، سید مقداد (۱۳۹۳). «روزگاری که بر تکاپوگران بابی گذشت». تاریخ مکتوم. تهران: پردیس دانش. ص. ۱۳۳.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ نبوی رضوی، سید مقداد (۱۳۹۳). «روزگاری که بر تکاپوگران بابی گذشت». تاریخ مکتوم. تهران: پردیس دانش. ص. ۱۳۳.
- ↑ آرینپور، یحیی (۱۳۵۰). از صبا تا نیما.
- ↑ کتاب احمد. جلد یک صفحه ۸۳ و ۸۴
- ↑ *فلاح، مرتضی؛ جعفری، لیلا. «دیدگاه طالبوف تبریزی». سیاسی اقتصادی. تهران: روزنامه اطلاعات (۲۷۷): ۴۴. پارامتر
|تاریخ بازیابی=
نیاز به وارد کردن|پیوند=
دارد (کمک) - ↑ خاطرات عبدالله بهرامی| نویسنده= عبدالله بهرامی|صفحه=۲۵
- ↑ تاریخ مشروطه ایران | نویسنده = احمد کسروی| صفحه =231
- ↑ نبوی رضوی، سید مقداد (۱۳۹۳). «روزگاری که بر تکاپوگران بابی گذشت». تاریخ مکتوم. تهران: پردیس دانش. ص. ۱۳۳.
منابع
[ویرایش]- «ṬĀLEBUF, ʿABD-AL-RAḤIM – Encyclopaedia Iranica».
- سید مقداد نبوی رضوی (۱۳۹۳)، روزگاری که بر تکاپوگران بابی گذشت، تهران: پردیس دانش
- «عبدالرحیم طالبوف - tabrizinfo.com».
شاهان قاجار | |
---|---|
نام | دورهٔ پادشاهی |
۱۱۷۵–۱۱۶۱ | |
- صفحههایی که از جعبه اطلاعات زندگینامه با پارامترهای متعارض استفاده میکنند
- افراد انقلاب مشروطه
- افراد ایرانی آذریتبار
- افراد روسی آذریتبار
- انقلابیون آذریتبار اهل ایران
- اهالی تبریز
- ایرانیان مقیم روسیه
- ایرانیتبارهای اهل روسیه
- ایرانیهای مهاجرتکرده به امپراتوری روسیه
- درگذشتگان ۱۳۲۸ (قمری)
- درگذشتگان ۱۹۱۱ (میلادی)
- زادگان ۱۲۵۰ (قمری)
- زادگان ۱۸۳۴ (میلادی)
- سیاستمداران آذریتبار اهل ایران
- مترجمان از روسی
- منتقدان اهل ایران
- مهاجران ایرانی قفقاز
- مهاجرت اهالی جمهوری آذربایجان به روسیه
- نویسندگان مرد اهل ایران