Browser
En Browser es es Program of App fuar en Reekenmaskiin, wat nöörig es, dat em me sin Giraat ön't Internet luki ken.
Di Nöörighair fan en Program kumt diarfan, dat di Reekenmaskiin aur dit Nat eeđer wat fraagi mut, wat di Nüter hol weet of se wel. Diarfuar mut di Reekenmaskiin me en gurteri Reekenmaskiin, hur dit benen es of wat weet iin ön hok Maskiin di Swaar es komunitsiari.
Des giar aur en Aart fan Spraak, dit Protokol TCP/IP (Transfer Communication Protocol / Internet Protocol). Di Browser es en Program, dat des Spraak keent en omseet ken.
Fuar dit Protokol es en IP-Numer of -Adres nöörig. Des fraaget da eeđer en fair di Swaar dö höör Adres stjüürt. Des Adres es di Düür fuar Tracking.
Tracking
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Tracking jit, dat en Internetsir fraagi ken, hur en Nüter fuarof wesen es.
Hok Siren skriif uk me, hur em hengiar, wan em wechgiar:
Wan em bi Facebook üp en Link klikt, da fair em altert ern Numer (fbclid, Facebook click-id) me, wat weeget, wat em fuarof önluket heer en hoken dit skrewen heer. Dit ken ark'jen se, wan hi iin ön sin Browser boowen ön di Adresliist luket.
Reklāmi-ID
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Tö Tracking en ütharki jert uk di Reklāmi-ID, hur Firmen sa üs Google of Facebook Daaten aur di Uunthairen fan di Liren saamli, hur ja jam Reklāmi fan stjüüri wel, wat tö dit paset, wat ja meen, dat ja wel ( Personalisiaret Reklāmi).
Des heer man uk en Dimensjoon fan di Seekerhair: Wan en politisk ring Mensk sa üs en Diktātor des Daaten fair, da ken hi diarme uk di Mensken stjüüri.
Seekerer Browsers
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Masi Browsers sa üs di Tor-Browser of DuckDuckGo dö diarom di IP-Adres fan di Nüter ek üt. DuckDuckGo es fan en Sjukmaskiin uuren, aur di gurtest Maskiin Google olter niisgiirig om IP-Adresen en dit wat di Liren weet wil en uk jit langsen weet wel.
Browsers jeft et fuar ark Platforem sa üs Apple, Windows, Android esf..