Wikipedia:Utvald artikkel
Snarvegar: WP:VA WP:UA |
---|
Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid
Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.
Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.
Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er vald ut der.
Utvald artikkel
[endre wikiteksten]Arkiv: Utvalde artiklar: 2004 – 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022 – 2023 – 2024
Diskusjonar: 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022 – 2023 – 2024
I dag er det måndag, 19. august 2024 – Oppdater sida
Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Trias: Trias er ein geologisk periode som varte frå 251 til 199 millionar år sidan. Han er den første perioden i mesozoikum, kjem etter perm og vart etterfølgd av jura. Både starten og slutten på trias er markert av store masseutryddingar. Utryddingshendinga som lukka trias har nyleg vorte meir nøyaktig utrekna, men som med dei fleste eldre geologiske periodar er berglaga som definerer starten og slutten på perioden veldefinerte, men tidspunkta har ein feilmargin på eit par millionar år. Under trias byrja både livet i havet og på land å flytte økologiske nisjar i den særs tynne biosfæren som var etter perm-trias-utryddinga. Korallane hexacorallia dukka første gong opp og dei første blomsterplantene kan ha utvikla seg under trias. Det same gjorde dei første flygande virveldyra, flygeøglene. Les meir … |
Bolken neste veke er om Kenojuak Ashevak: Kenojuak Ashevak (1927–2013) var ein kanadisk kunstnar som var ein leiande figur innan moderne inuittisk kunst. Ho var ei av dei fyrste inuittkvinnene i Cape Dorset til å byrja å teikna. Ho nytta grafitt, fargeblyant og tusjpenn, og tidvis også plakatmåling, akvarell og akrylfarge. Ashevak laga mange utskjeringar i kleberstein og tusentals teikningar, etsingar, høgtrykk og andre trykk — alle ettertrakta av museum og samlarar. Ho laga fleire teikningar for kanadiske frimerke og myntar, og i 2004 var ho den fyrste inuitten til å utforma eit glasmåleri, for John Bell Chapel i Oakville i Ontario. 10-dollarssetelen frå 2017 som blei gjeven ut i høve 150-årsdagen til Canada, hadde Kenojuak sitt høgtrykk- og stensilverk Owl’s Bouquet i holografisk sølvfolie. Les meir … |
Utvald bokmålsartikkel
[endre wikiteksten]
Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er: Liste over norske TV-programmer 1960–1969 gir en oversikt over program som ble sendt på NRK i 1960-årene. Listen innbefatter serier og faste programposter, og noen enkeltstående produksjoner. Sjangermessig innbefatter den alt fra dramatiserte produksjoner til rene fakta- og opplysningsprogrammer. 1960-årene var pionerfasen for norsk fjernsyn, noe som både programproduksjon og sendemuligheter bar preg av. En av de tidligste norske suksessene var musikkprogrammet Slagerparaden med Erik Diesen. Andre programmer som utmerket seg var Fjernsynsteatrets produksjoner som Skipper Worse og Greven av Monte Cristo, og humorprogrammer som Og takk for det og Smil til det skjulte kamera. ► Les mer her. |
Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er: Julius Robert von Mayer (1814–1878) var en tysk lege, kjemiker og fysiker som regnes som en av grunnleggerne av termodynamikken. Som skipslege la han merke til at sjømennenes veneblod var lysere enn det han hadde observert hos pasienter hjemme i Tyskland. Han antok at denne endringen skyldtes at varme klimaet førte til at kroppens forbrenning ble redusert. Han mente også å observere at når havvannet ble opprørt av storm, så ble det også varmere. Mayer var en av de første som kom med en teori om bevaring av energi, det som nå er kjent som termodynamikkens første hovedsetning og som ble mer komplett beskrevet av Hermann von Helmholtz i 1847. Prinsippet går ut på at energi verken kan skapes eller ødelegges, bare omformes fra én form til en annen. Han kom også med en hypotese om at planter konverterer lys til kjemisk energi, senere kjent som fotosyntese. ► Les mer her. |
Utvald dansk artikkel
[endre wikiteksten]Utvald dansk artikkel-arkiv: 2005 – 2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022
Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er: Slagmarksarkæologi er en underdisciplin af arkæologi, der beskæftiger sig med slagmarker. Disciplinen blev grundlagt af Douglas D. Scott fra National Park Service i USA, der gik med en metaldetektor på slagmarken for slaget ved Little Bighorn. Slagmarksarkæologi beskæftiger sig med områder, hvor militære træfninger har fundet sted, og hvor tropper har stillet sig klar til slag og holdt lejr. Disciplinen bruges til at belyse rækkefølgen i forskellige slag, størrelsen på hærene og hvilke strategier, der er blevet brugt. Ligeledes indgår massegrave ofte i arkæologiske udgravninger af slagmarker. I Danmark startede Østfyns Museer i samarbejde med Odense Bys Museer landets første større projekt inden for slagmarksarkæologi, hvor man undersøgte slaget ved Nyborg, der fandt sted i 1659. Læs mere |
Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er: Liberal-Demokratische Partei Deutschlands (LDPD) var et blokparti i DDR. Partiet blev grundlagt i juni 1945 i den sovjetiske besættelseszone som et liberalt politisk parti. Som de øvrige blokpartier var partiet sammen med Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED) en del af Demokratischer Block (1945-50) og Nationale Front (1950-89). Partiet var gennem årene tildelt mellem 45 og 60 pladser i DDR's parlament, Volkskammer, hvor partiet som blokparti understøttede DDR's ledende parti SED. Under forandringerne i DDR der fulgte efter Murens fald, blev partiet reorganiseret og fusionerde kort efter med blokpartiet NDPD, for derefter at indgå i valgforbundet Bund Freier Demokraten til det frie valg til Volkskammer i 1990, for sluttelig at blive fusioneret med det vesttyske FDP. Læs mere |
Utvald svensk artikkel
[endre wikiteksten]
Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er: '68 Comeback Special är det sedermera etablerade namnet på en musikshow från 1968 med Elvis Presley, producerad för televisionen av Steve Binder. När Elvis Presleys manager Tom Parker slöt avtalet med NBC om att Elvis skulle göra en tv-special var hans vision att det skulle vara en julspecial. Producenten Steve Binder i spetsen ville något helt annat. De ville fånga den Elvis som hade varit avgörande för utvecklingen av rock'n'roll och visa att han inte var någon relik från det förflutna. Och Elvis ställde sig på Binders sida – ett av de få tillfällen i hans karriär då han gått emot sin managers önskan. Att programmet har kommit att kallas comeback, alltså återkomst, hänger samman med att det innebar en nystart för Elvis karriär. Den första tv-sändningen av programmet i USA skedde den 3 december 1968 och fick mycket höga tittarsiffror. Soundtracket till showen som släpptes under namnet NBC TV-Special strax dessförinnan, blev topp-tio-placerat på den amerikanska Billboard 200-listan. Det var Elvis högsta listplacering sedan januari 1966. Men viktigare var måhända att Elvis under 1969 som en direkt följd av framgången med TV-specialen återigen började uppträda live inför publik och spela in musik som rönte stor framgång. Exempelvis kom han att toppa singellistan i USA med "Suspicious Minds". Det var också första gången som en show på bästa sändningstid hade tillägnats en enda artist, utan några gästartister. Läs mer … vis — svwiki — dawiki — nowiki
|
Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er: Li Si (ca 280–208 f.Kr.) var en framstående kinesisk politiker och filosof. Li Si verkade som Kinas försteminister från 221 f.Kr. till 209 f.Kr. och hade en betydande roll under Kinas enande under Qins föreningskrig. Han var en tung maktfaktor under stora delar av Qindynastins tid (221–206 f.Kr.) och var förespråkare för legalismen. Li Si låg bakom den omtalade bokbränningen och begravningen av akademiker och hade även en central roll i tronföljdskonspirationen efter att kejsar Qin Shi Huangdi avlidit. Li Si avrättades efter att ha protesterat mot maktkoncentrationen runt kejsar Qin Er Shi. Li Si är även den första dokumenterade kinesiske kalligrafen. Läs mer … |
Veke 36
[endre wikiteksten]Utvald nynorskartikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Utvald bokmålsartikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Utvald dansk artikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Utvald svensk artikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Veke 37
[endre wikiteksten]Utvald nynorskartikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Utvald bokmålsartikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Utvald dansk artikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |
Utvald svensk artikkel | nnwiki | nowiki | dawiki | svwiki |