Frank szwajcarski
Aktualne banknoty | |
Kod ISO 4217 |
CHF |
---|---|
Symbol |
CHF, Fr. |
Państwo | |
Bank centralny | |
Mennica | |
Poziom inflacji |
–0,4 w 2016 |
Podział |
1 frank = 100 centymów |
Banknoty |
10, 20, 50, 100, 200, 1000 franków |
Monety |
5, 10, 20 centymów |
Frank szwajcarski – waluta Szwajcarii i Liechtensteinu, oznaczenie według ISO 4217: CHF (z łac. Confœderatio Helvetica Franc). Jeden frank szwajcarski dzieli się na 100 centymów (według nazewnictwa francuskiego – fr. centimes) lub 100 rappenów (określanych tak w części niemieckojęzycznej – niem. Rappen). Jest jedną z podstawowych walut wymienialnych świata, obok euro, dolara, jena i funta.
Frank szwajcarski został wprowadzony na terenie Konfederacji Szwajcarskiej w 1850 i zastąpił szereg lokalnych walut, które wprowadzili Francuzi w okresie wojen napoleońskich i Konfederacji Helweckiej. Frank szwajcarski w chwili wprowadzenia był równy 1 Frankowi francuskiemu.
1 Geneva franc | 100 centymów | 1 Frank szwajcarski |
1 Glarus frank | 100 Rapenów | 1.4597 Franka szwajcarskiego |
1 Unterwalden frank | 10 Batzen | |
1 Zürich frank | 10 Batzen = 100 Rapenów = 300 Hellerów = 25 szylingów | |
1 Schaffhausen frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów | |
1 Thurgau frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów | |
1 Aargau frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów = 100 Rapenów | |
1 Fribourg frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów = 100 Rapenów | |
1 Solothurn frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów = 100 Rapenów | |
1 Appenzel frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów = 160 Pfeningów | |
1 St. Gallen frank | 10 Batzen = 40 Kreuzerów = 160 Pfeningów | |
1 Basel frank | 10 Batzen = 100 Rapenów | |
1 Berne frank | 10 Batzen = 100 Rapenów | |
1 Uri frank | 10 Batzen = 100 Rapenów | |
1 Luzern frank | 10 Batzen = 100 Rapenów = 200 Angsterów | |
1 Schwyz frank | 10 Batzen = 100 Rapenów = 200 Angsterów | |
1 Graubünden frank | 10 Batzen = 60 Blizgerów | |
1 Ticinese franco | 20 Soldi = 240 denari | |
1 Vaud franc | 10 Batzen = 100 Rapenów | 1 3/7 Franka szwajcarskiego |
1 Południowoniemiecki gulden | 15 Batzen = 60 Kreuzerów | 2,12 Franka szwajcarskiego |
Monety
[edytuj | edytuj kod]Do roku 1967 monety o nominałach ½, 1, 2 i 5 franków były wykonane ze srebra; od roku 1968 zaprzestano bicia srebrnych monet obiegowych.
Wartość | Średnica (mm) |
Grubość (mm) |
Masa (g) |
Skład | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
5 centymów | 17.15 | 1.25 | 1.8 | brązal | Wytwarzane z miedzioniklu lub czystego niklu do 1980 r |
10 centymów | 19.15 | 1.45 | 3 | miedzionikiel | Produkowane w obecnym mennictwie od 1879 roku. |
20 centymów | 21.05 | 1.65 | 4 | miedzionikiel | |
½ franka | 18.20 | 1.25 | 2.2 | miedzionikiel | W srebrze do 1967 roku |
1 frank | 23.20 | 1.55 | 4.4 | miedzionikiel | W srebrze do 1967 roku |
2 franki | 27.40 | 2.15 | 8.8 | miedzionikiel | W srebrze do 1967 roku |
5 franków | 31.45 | 2.35 | 13.2 | miedzionikiel | W srebrze do 1967 roku i w 1969; masa 25g do 1930 |
Banknoty
[edytuj | edytuj kod]Banknoty występują w nominałach 10, 20, 50, 100, 200 i 1000 franków.
9. seria (aktualna)
[edytuj | edytuj kod]Od kwietnia 2016 do 2019 Szwajcarski Bank Narodowy stopniowo wprowadził do obiegu nowe banknoty utrzymujące wysokie standardy bezpieczeństwa i trudne do sfałszowania. Autorką projektu dziewiątej serii banknotów jest Manuela Pfrunder. Wszystkie banknoty ósmej serii zostały wycofane 30 kwietnia 2021 r., ale podobnie jak wycofane w 2000 r. banknoty szóstej serii pozostają bezterminowo wymienialne w Narodowym Banku Szwajcarii[2].
-
Kobieca para dłoni z pałką prowadzi rytm; Wzór kalejdoskopu: tarcze; glob wokół linii danych: koniec dnia (Pacyfik, Cieśnina Beringa), rysowane są strefy czasowe; Paski bezpieczeństwa: Pasek bezpieczeństwa pokazuje szwajcarską sieć kolejową i najdłuższe tunele kolejowe w Szwajcarii są wymienione według długości podanej w kilometrach.
-
Chłopięca prawa dłoń trzyma pryzmat w wiązce światła, dzięki czemu światło jest rozpraszane na różne kolory; Wzór kalejdoskopu: Tło notatki przypomina spojrzenie przez kalejdoskop, w którym kolorowe odbicie powstaje w wyniku odbicia światła; Kula ziemska cztery godziny wcześniej (Pacyfik, Ameryka Północna), nad którą światło znajduje się na gwiaździstych obrazach; Paski bezpieczeństwa: Na mapie Szwajcarii i okolicznych regionów emisje światła w nocy, odległość różnych ciał niebieskich od Ziemi podana w sekundach świetlnych.
-
Lewa dłoń trzyma dojrzały kwiat mniszka lekarskiego na zdmuchującym go wietrze; Wzór tła: strzałki wiatru; Glob cztery godziny wcześniej (Atlantyk, Ameryka Północna i Południowa) i strzałki wiatru na kuli ziemskiej pokazują kierunki wiatrów łączących Szwajcarię z innymi regionami i kontynentami; Paski bezpieczeństwa: masyw alpejski i główne szczyty Alp Szwajcarskich o wysokości ponad 4000 m n.p.m. są wymienione z nazwy, od A jako Aletschhorn do Z jako Zumsteinspitze.
-
Złączona para dłoni trzyma wodę; Glob kolejne cztery godziny wcześniej (Atlantyk, Europa, Afryka, Bliski Wschód). Na pasku bezpieczeństwa wymieniono kilka szwajcarskich rzek uszeregowanych według długości.
-
Prawa dłoń wskazuje kciukiem, palcem wskazującym i środkowym trzy kierunki (patrz reguła trzech palców); Glob cztery godziny wcześniej (Ocean Indyjski, Afryka, Europa, Bliski Wschód, Rosja, Azja). Na pasku bezpieczeństwa zapisano etapy powstawania wszechświata w adnotacji wykładniczej.
-
Dwie dłonie w geście powitania; Glob cztery godziny wcześniej: początek dnia (Ocean Indyjski, Azja, Australia, Pacyfik).
-
Połączenie dwóch torów za pomocą przełącznika szczelin w tunelu bazowym Lötschberg. Mechanizm zegarowy, oznacza dobrze funkcjonującą organizację; Linie są szkicami Szwajcarii, Austrii i części węgierskiej sieci kolejowej.
-
Lekka projekcja na dużym ekranie na Piazza Grande w Locarno podczas Festiwalu Filmowego; Motyl: Światło ożywia jego kolory, jak i całą różnorodność natury; Linie w tle przedstawiają tęczówkę, która jest elementem definiującym kolor oczu.
-
Prądy powietrza przepływają wokół lodowcowych szczytów Alp i dają możliwość wznoszenia się i opadania; paralotnie; krzywe wysokościowe ilustrują zróżnicowany krajobraz Szwajcarii.
-
Woda płynie wzdłuż pionowej, lecz wegetatywnej skały w suchym Wallis; Suonen.
-
Cząstki przepływają przez detektor cząstek LHC z CERN w Genewie; graficzny schemat zderzenia cząstek.
-
Podczas Zjednoczonego Zgromadzenia Federalnego Radców Federalnych w Pałacu Federalnym w Bernie przemówienia są wygłaszane w jednym z języków narodowych; Grafika sieci relacji.
8. seria (wycofana)
[edytuj | edytuj kod]- Seria 8 1995 – 2015
-
Le Corbusier
-
Arthur Honegger
-
Sophie Taeuber-Arp
-
Alberto Giacometti
-
Charles-Ferdinand Ramuz
-
Jacob Burckhardt
-
Układ dzielnicy rządowej indyjskiego miasta Chandigarh
-
Pacific 231
-
Tête Dada, 1919
-
Rzeźba Idący człowiek I
-
Jezioro Lac de Derborence i szczyt Sommet des Diablerets i region Lavaux
-
Pałac Strozzi
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ "Circulation coins: Technical data". Swissmint. 28-04-2024.
- ↑ Friedberg, Arthur L: „Swiss National Bank recalls eighth series of bank notes. Coin World, 10 maja 2021. [dostęp 2024-04-28]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Inflacja według CIA. [dostęp 2017-01-30]. (ang.).
- New banknotes for Switzerland. www.snb.ch. [dostęp 2016-04-14]. (ang.).