Lutenica
Lutenica, ljutenica (bułg. лютеница, serb. љутеница, mac. лутеница) – potrawa kuchni macedońskiej, serbskiej i bułgarskiej. Słowo ljuto oznacza w języku serbskim „pikantny”[1], a w bośniackim – „zły”. Lutenica jest to pikantna pasta warzywna lub gęsty sos zawierający nie mniej niż 50% papryki oraz pastę pomidorową i pieczone bakłażany, a w różnych kombinacjach również marchew, orzechy, olej słonecznikowy, cukier, sól, pietruszkę, pieprz czerwony i czarny. Oryginalny smak lutenica uzyskuje poprzez dodanie kuminu, chilli i czosnku, w pewnych regionach dodaje się do niej ziemniaki[2]. Potrawę przygotowuje się z upieczonej uprzednio papryki, startych na drobno pomidorów, które łącznie z wszystkimi składnikami miele się w maszynce i smaży na oleju[3]. Gęstość jest uznana za idealną wtedy, gdy po zamieszaniu pasta powoli powraca w miejsce zostawiane przez łyżkę. Gotową potrawę można przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach.
Lutenica produkowana na skalę przemysłową jest często drobno zmielona, a warzywa przygotowywane z pominięciem etapu pieczenia. Bułgarzy robią z niej potrawę, którą przygotowują poprzez dodanie cebuli i gotowanego bobu lub fasoli. Jest wiele sposobów podawania lutenicy, bywa traktowana jako sos dań z grilla, smaży się w niej mięso lub wędliny. Nadaje się na smarowidło do pieczywa, tortilli, naleśników czy wytrawnych omletów. Z bobem lub fasolą można przyrządzić potrawkę na danie główne[4]. Podobnymi potrawami w innych kuchniach są ajvar[5], pindżur, zacuscă, kyopolou, biber salçası, adżika i muhammara.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Margarytka, Kulinarne Szaleństwa Margarytki: Z serii: „coś na zimę”: Lutenica (ljutenica)– specjał kuchni bałkańskiej [online], Kulinarne Szaleństwa Margarytki, 22 sierpnia 2013 [dostęp 2022-01-30] .
- ↑ Weronika Ziółkowska , 5 sposobów na lutenicę – Blog o Bułgarii – Czubryca odkrywa [online], Czubryca odkrywa – Zakochaj się w Bułgarii, 27 stycznia 2021 [dostęp 2022-01-30] (pol.).
- ↑ Ljutenica albo lutenica [online], Jadłonomia · wegańskie przepisy nie tylko dla wegan [dostęp 2022-01-30] (pol.).
- ↑ Kinga Duszyńska , Lutenica – pyszna bałkańska pasta z papryki i pomidorów [online], Farma Świętokrzyska, 10 sierpnia 2020 [dostęp 2022-01-30] (pol.).
- ↑ ChilliBite, Ljutenica albo lutenica [online] [dostęp 2022-01-30] (pol.).