Euklides
Euklides | |
---|---|
Ni Euklides idiay Eskuela ti Atenas ni Rafael | |
Nayanak | Di ammo |
Natay | Di ammo |
Pagtaengan | Alehandria, Ehipto |
Nakaam-ammuan | Euklidiana a heometria Dagiti Elemento ni Euklides |
Sientipiko a pagsapulan | |
Dagiti pagobraan | Matematika |
Ni Euklides (Taga-ugma a Griego: Εὐκλείδης Eukleidēs), fl. 300 BC, ammo pay a kas ni Euklides ti Alehandria, ket maysa idi a Griego a matematiko, a sapasap a naibagbaga a kas ti "Ama ti Heometria". Isu ket aktibo idi idiay Alehandria idi las-ud ti panagturay ni Ptolemy I (323–283 BC). Ti bukodna a El-elemento ket maysa kadagiti kaimpluensian nga obra iti pakasaritaan ti matematika, a nagserserbi a kas ti kangrunaan alibro para iti panagisuro ti matematika (a naipangpangruna ti heometria) manipud idi naipablaak aginggana ti naladaw a maika-19 a siglo wenno nasapa amaika-20 a siglo.[1][2][3] Iti El-elemento, ni Euklides ket nakaabot ti panakaipatingga kadagiti pamunganayan a maibagbaga tattan a ti Euklidiana a heometria manipud kadagiti bassit a disso dagiti aksioma. Ni Euklides ket nagsursurat pay kadagiti obra ti perspektibo, dagiti koniko a paset, nagbukel a heometria, teoria ti numero ken kinainget.
Ti "Euclid" ket isu ti Ingles a bersion ti Griego a nagan Εὐκλείδης, a kayatna a sawen ket "Nasayaat a Gloria".[4]
Paammo
[urnosen | urnosen ti taudan]- ^ Ball, pp. 50–62.
- ^ Boyer, pp. 100–19.
- ^ Macardle, et al. (2008). Dagiti sientista: Naisangsangayan a Tattao a Nangbaliw ti Dalan ti Pakasaritaan. New York: Metro Books. g. 12.
- ^ etymonline.com Naala idi 2011-12-04
Dagiti nagibasaran
[urnosen | urnosen ti taudan]- "Euklides (Griego a matematiko)". Encyclopædia Britannica, Inc. 2008. Naala idi 2008-04-18.
- Artmann, Benno (1999). Euklides: Ti Panakapartuat ti Matematika. New York: Springer. ISBN 0-387-98423-2.
- Ball, W.W. Rouse (1960) [1908]. Ti Ababa a Pakalaglagipan ti Pakasaritaan ti Matematika (4th nga ed.). Dover Publications. pp. 50–62. ISBN 0-486-20630-0.
- Boyer, Carl B. (1991). Ti Pakasaritaan ti Matematika (Maika-2 nga ed.). John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54397-7.
- Heath, Thomas (1956) [1908]. Ti Taloo pulo ket talloa Liblibro dagiti Elemento ni Euklides. Vol. 1. Dover Publications. ISBN 0-486-60088-2.
- Heath, Thomas L. (1908), "Ni Euklides ken dagiti Tradision a Maipanggep Kaniana Naiyarkibo 2010-01-27 iti Wayback Machine", iti Euklides, Dagiti Elemento (Thomas L. Heath, ed. 1908), 1:1–6, at Dihital a Biblioteka ti Perseus Naiyarkibo 2010-01-27 iti Wayback Machine.
- Heath, Thomas L. (1981). Ti Pakasaritaan ti Griego a Matematika, 2 Vols. New York: Dover Publications. ISBN 0-486-24073-8 / ISBN 0-486-24074-6.
- Kline, Morris (1980). Matematika: Ti Panakapukaw ti Kinalawag. Oxford: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-502754-X.
- O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Euklides ti Alehandria", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.
- Proclus, Ti komentario iti Immuna a Libro dagiti Elemento ni Euklides, inpatarus babaen ni Glenn Raymond Morrow, Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan, 1992. ISBN 978-0-691-02090-7.
- Struik, Dirk J. (1967). A Concise History of Mathematics. Dover Publications. ISBN 978-0-486-60255-4.
Adu pay a mabasbasa
[urnosen | urnosen ti taudan]- DeLacy, Estelle Allen (1963). Ni Euklides ken ti Heometria. New York: Franklin Watts.
- Knorr, Wilbur Richard (1975). Ti Ebolusion dagiti Euklidiana nga Elemento: Ti Panagadal ti Teoria ti Kalatakan a Kadakkel ken ti Panakaisangsangayan para iti Nasapa a Griego a Heometria. Dordrecht, Holland: D. Reidel. ISBN 90-277-0509-7.
- Mueller, Ian (1981). Pilosopia ti Matematika ken ti Panakaipatingga ti Panakaipalpalawag kadagiti Elemento ni Euklides. Cambridge, MA: MIT Press. ISBN 0-262-13163-3.
- Reid, Constance (1963). TiADayo a Dalan manipud kenni Euklides. New York: Crowell.
- Szabó, Árpád (1978). Dagiti Nagrugian ti Griego a matematika. A.M. Ungar, trans. Dordrecht, Holland: D. Reidel. ISBN 90-277-0819-3.
Dagiti akinruar a silpo
[urnosen | urnosen ti taudan] Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Eiklides iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Eiklides iti Wikisource (iti Ingles)
Dagiti midia a mainaig ken ni Eiklides iti Wikimedia Commons