احسان الہی ظہیر
احسان الہی ظہیر | |
---|---|
جم | 31 مئی 1945 [۱][۲] |
وفات | 30 مارچ 1987 (42 سال)[۲] |
مدفن | جنت البقیع |
شہریت | |
اولاد | علامہ ہشام الٰہی ظہیر ، ابتسام الہی ظہیر |
عملی زندگی | |
مادر علمی | جامعہ اسلامیہ مدینہ منورہ |
پیشہ | الٰہیات دان |
ترمیم |
احسان الہی ظہیر بن حاجی ظہور الہی ظہیر، پاکستانی عالم دین نيں۔ جامعہ اسلامیہ مدینہ منورہ دے قدیم فاضل نيں۔
تعلیم و تربیت
[سودھو]ابتدائی تعلیم حفظِ قرآن توں لے کردرسِ نظامیہ تے عالم فاضل تک جامعہ اسلامیہ گوجرانوالہ تے جامعہ سلفیہ فیصل آباد توں حاصل کيتیاں،اعلیٰ تعلیم دے لئی اسلامک یونیورسٹی مدینہ منورہ تشریف لے گئے، سن 1969 وچ ممتاز ڈویژن توں پاس ہوکے وطن آ گئے تے پنجاب یونیورسٹی توں چھ مضامین وچ ایم اے کیتا یعنی عربی، اردو، فارسی، فلسفۂ تریخ، ایم او ایل (قانون) تے اسلامیات۔ تمام امتحانات وچ اچھے نمبرات توں کامیابی حاصل کيتی، آپ کئی زباناں وچ یکساں مہارت رکھدے سن ۔
تصنیفات
[سودھو]زمانۂ تعلیم ہی توں تصنیف و تالیف دا کم شروع کر دتا تھا،کم وبیش ویہہ ضخیم کتاباں تالیف کيتیاں اس دے علاوہ بے شمار مقالات و مضامین لکھے، انہاں دی آخری کتاب قتل توں صرف اٹھ گھینٹے پہلے مکمل ہوئی تھی،آپ دی چند اہم کتاباں دے ناں ایہ نيں : 1-القادیانیہ دراست و تحلیل(عربی) 2-التصوف (عربی) 3-مرزائیت تے اسلام (اردو) 4-البابیہ عرض ونقد (عربی) 5-البہائیہ نقد وتحلیل (عربی) 6-الشیعۃ والسنۃ (عربی،فارسی،انگریزی) 7-الشیعہ و اہل البیت (عربی) 8-الشیعہ و القرآن (عربی) 9-البریلویہ عقائد و تریخ(عربی) 10-الاسماعیلیہ (عربی) انہاں وچوں اکثر کتاباں دے دس توں زیادہ ایڈیشن نکل چکے نيں، دنیا دی کئی زندہ زباناں وچ انہاں کتاباں دے ترجمے ہوئے نيں۔ عربی، اردو، فارسی، انگریزی دے علاوہ ترکی، تھائی، انڈونیشی تے مالدیپی زباناں وچ انہاں دی کئی کتاباں کئی بار تے کئی کئی ترجموں دے نال نکل چکيتیاں ناں،"الشیعۃ والسنۃ"کے صرف انڈونیشی بولی وچ تن ترجمے ہوئے، جنہاں وچ اک اُتے "پیشِ لفظ" انڈونیشیا دے وزیرِ اعظم ڈاکٹر محمد ناصر نے لکھااے۔
صحافت
[سودھو]میدانِ صحافت وچ طویل عرصہ رہے تے مختلف اوقات وچ ہفت روزہ "الاعتصام"ہفت روزہ "اہلِ حدیث"ہفت روزہ "الاسلام"کے مدیر رہے تے فیر اپنا ذاتی ماہنامہ "ترجمان الحدیث"کڈیا،جس دے تاحیات مدیر رہے۔
سیاست
[سودھو]اپنی دینی،علمی تے فکری مصروفیات دے سبب 1968 تک آپ سیاست توں دور رہے،1969 وچ میدانِ سیاست وچ قدم رکھیا،بھٹو دور وچ کئی بار قید وبند دی صعوبتاں جھلیاں،عزائم وچ فرق آنا تاں کجا آپ دے لہجے وچ تک کوئی فرق نہ آیا بلکہ آئیاں جواں مرداں حق گوئی و بیباکی اللہ دے شیراں نوں آندی نئيں روباہی دی زندہ مثال بن ک رہے۔ تحریکِ استقلال وچ زبردست حصہ لیا ایتھے تک کہ اس دے مرکزی ناظمِ اطلاعات وی رہے،1977 وچ تحریکِ استقلال دے قائم مقام سربراہ بنائے گئے۔ بنگلہ دیش نامنظور تحریک وچ بھرپور حصہ لیا۔ تحریکِ نظامِ مصطفٰی دے لئی وڈی کوششاں کيتیاں ۔ ضیاء الحق صاحب دی حکومت نے آپ نوں علمائے کرام دی ایڈوائزری کونسل دا کارکن نامزد کیتا لیکن آپ نے استعفی دے دتا۔ تحریکِ استقلال توں علٰیحیدگی دے بعد جمعیۃ اہل حدیث دی تنظیمِ نو دی تے اسنوں زبردست کامیابی توں ہمکنار کیتا۔ اہلِ حدیث یوتھ فورس دی بنیاد پائی جس دے ذریعہ نوجوانانِ اہل حدیث وچ جہاد دی روح پھونکيتی۔ جمعیۃ اہلِ حدیث دے جنرل سیکریٹری رہے۔ آپ دی سیاسی سرگرمیاں توں خوفزدہ ہوکے حکومتِ پاکستان نے با رہیا فرضی مقدمات وچ پھنسایا تے جائداد دی قرقی دے احکامات صادر کیتے مگر پائے ثبات وچ ذرہ برابر لغزش نہ آئی۔
غیر ملکی دورے :آپ دی علمی و فکری قابلیت نے آپ نوں متعدد بار غیر ملکی دوراں اُتے آمادہ کیا،دنیاکے کونے کونے توں کانفرساں تے سیمناراں وچ شرکت کيتی دعوتاں آندی رہندیاں،جنہاں وچ آپ اکثر شامل ہويا کردے۔ سعودی عرب، کویت، قطر،متحدہ امارات و مصر وچ آپ دا اکثر آنا جانا ہُندا استوں علاوہ امریکا، برطانیہ،کنیڈا،سوڈان،تھائی لینڈ،انڈونیشیا،ملیشیا دے وی متعدد دورے کیتے سن ۔
خطابت
[سودھو]یہ آپ دا مخصوص و محبوب ترین میدان تھا،آپ دی شعلہ بیانی تے اثر آفرینی دا اک زمانہ قائل اے۔ پاکستان دے اک نامور ادیب،صحافی و خطیب آغا حشر کاشمیری نے اپنی کتاب "ختمِ نبوت"ميں علامہ دے بارے وچ ایہ لفظاں لکھے سن :
” | علامہ صاحب اک شعلہ بیان خطیب،معجز رقم ادیب،بالغ نظر صحافی تے بہت ساریاں زباناں وچ مہارتِ تامہ رکھنے دے باوجود دور رس نگاہ دے عالمِ متبحر نيں | “ |
وفات و تدفین
[سودھو]آپ 23/مارچ 1988 دی شب موچی دروازہ لاہور وچ جمعیۃ اہلِ حدیث دے اک جلتوں ميں خطاب کر رہے سن کہ اک زور دار دھماکا ہويا جس وچ آپ شدید زخمی ہوئے،فورا اسپتال لے جایا گیا،جب ایہ خبر سعودی عرب پہنچی تاں خادم الحرمین الشریفین شاہ فہد بن عبدالعزیز ابن سعود دے حکم توں ریاض منتقل کیتا گیا، مگر ہزار کوششاں دے باوجود آپ جانبر نہ ہوئے سکے۔ آپ نوں جنت البقیع، مدینہ منورہ وچ سپردِ خاک کیتا گیا۔
حوالے
[سودھو]- ↑ خالق: کانگرس لائیبریری
- ↑ ۲.۰ ۲.۱ فرینس دا ببلیوٹیک نیشنل آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb159706502 — subject named as: Iḥsān Ilāhī Ẓahīr — مصنف: Bibliothèque nationale de France — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — اجازت نامہ: Open License